سيرى در علوم قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٥

1 - آيات الله

تكوينى خدا است و قرآن نيز از لحاظ دلالت بر قدرت الهى آيات تكوينى و از لحاظ اشتمال بر معارف و احكام ، آيات تشريعى خداوند است .

در قرآن كلمه آيه و آيات بطور مكرر آمده است كه در بسيارى از آنها منظور همان قرآن است و در سه مورد به صورت " آيات الله " آمده كه همراه با تلاوت است از جمله در اين آيه :

تِلْكَ آياتُ اللَّهِ نَتْلُوها عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَ إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ « 1 »

اين آيات خداست كه به درستى بر تو تلاوت مىكنيم و همانا تو از مرسلين هستى .

به نظر مىرسد كه اطلاق واژه آيه و آيات بر قرآن به دو صورت مىباشد نخست اينكه همه قرآن نشانه‌هاى خداست و آيات الله است و ديگر توجهى به آيه اصطلاحى در مقابل سوره نشده و در اين مقام است كه آيات الله داراى دو مرحله است مرحله احكام و ايجاز و مرحله تفصيل و بسط ، چنان كه مىفرمايد :

كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَدُنْ حَكِيمٍ خَبِيرٍ « 2 »

كتابى است كه آيات آن مستحكم شده و سپس با تفصيل از جانب خداوند حكيم و خبير بيان شده است .

دوم اينكه آيه به معنى جمله‌هاى خاصى است كه از جائى شروع و در جائى ختم مىشود و واحد تشكيل‌دهنده سوره است مثلا مىگوئيم سوره حمد داراى هفت آيه مىباشد . البته تعيين آيه به اين معنى توقيفى است و معيار خاصى ندارد و تابع تعليم و ارشاد شارع مىباشد .

( 1 ) - سوره بقره ، آيه 252 . ( 2 ) - سوره هود ، آيه 1 .