سيرى در علوم قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٩

خطابهاى قرآن

داده و از اعمال آنها انتقاد كرده است اين خطابها گاهى مربوط به همه كافران است و به صورت ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ كَفَرُوا ) و يا ( يا أَيُّهَا الْكافِرُونَ ) آمده و گاهى مربوط به اهل كتاب است كه به صورت ( يا أَهْلَ الْكِتابِ ) و يا ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ ) آمده و يا خطاب به يهود است كه به صورت ( يا ايها الذين هادوا ) آمده است .

گاهى هم خطاب به كافران است اما نه به صورتى كه دين و آئين آنها مورد توجه باشد بلكه عمل خلاف آنها مورد توجه است و خطاب نيز روى همين عمل خلاف رفته است ، مانند :

ثُمَّ إِنَّكُمْ أَيُّهَا الضَّالُّونَ الْمُكَذِّبُونَ لَآكِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ « 1 »

سپس شما اى گروه گمراهان و تكذيب‌كننده از درخت زقوم خواهيد خورد .

قُلْ أَ فَغَيْرَ اللَّهِ تَأْمُرُونِّي أَعْبُدُ أَيُّهَا الْجاهِلُونَ « 2 »

بگو آيا به من امر مىكنيد كه جز خدا را بپرستم اى نادانان ؟

غير از خطابهائى كه ذكر شد در قرآن خطابهاى ديگرى هم آمده كه خصوصىتر است و در ضمن داستانهاى انبياء وارد شده است ، مانند : يا موسى يا يحيى ؛ يا بنى اسرائيل ؛ و همچنين خطابهائى از قول ديگران نقل شده ، مانند : ايها العزيز - ايها الصديق - ايها الملاء و مانند آنها .

( 1 ) - سوره واقعه ، آيه 51 . ( 2 ) سوره زمر ، آيه 64 .