سيرى در علوم قرآن ( فارسى ) — الصفحة ٢٣٦

خطابهاى قرآن

مورد آمده است و گاهى با خطاب ( يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ ) است كه در دو مورد آمده است .

نمونه اين‌گونه خطابها به قرار زير است :

يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ « 1 »

اى مردم عبادت كنيد پروردگارتان را كه شما و كسانى را كه پيش از شما بودند آفريد شايد پرهيزگار باشيد .

يا أَيُّهَا الْإِنْسانُ ما غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ « 2 »

اى انسان چه چيزى تو را نسبت به پروردگار كريمت مغرور كرد ؟

البته توجه كنيم كه در خطاب " يا ايها الناس " حكم روى افراد بشر رفته و در خطاب " يا ايها الانسان " حكم روى نوع بشر است .

2 - خطاب به مؤمنان : در اين گونه خطابها روى سخن با گروه مؤمنان است بديهى است كه اين گونه خطابها اثر روحى خوبى بر اهل ايمان مىگذارد و لذت اين خطاب ، مطلبى را كه پس از آن مىآيد بسيار آسان مىنمايد هرچند كه دشوار باشد .

معمول‌ترين خطاب در قرآن كريم همين خطاب به مؤمنان است كه با تعبير :

( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) آمده است اين تعبير در هشتاد و هفت مورد از قرآن كريم ذكر شده است و با تفحصى كه به عمل آمد معلوم شد مطلبى كه پس از خطاب آمده يكى از شش مورد است كه به ترتيب كثرت ورود به شرح زير است .

امر - در بسيارى از موارد پس از خطاب ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) به چيزى امر مىشود و حكمى به صورت امر ابلاغ مىگردد به عنوان نمونه :

( 1 ) - سوره بقره ، آيه 21 . ( 2 ) - سوره انفطار ، آيه 6 .