حكمت نامه جوان ( فارسى ) — الصفحة ٤٠٢
3 / 21 صَعصَعة بن صُوحان
عثمان گفت : اين آيه ، در شأن ما نازل شده است .
به او گفتم : پس به نيكى فرمان ده و از زشتى ، باز دار .
عثمان گفت : اين را واگذار و مقصودت را بگو .
به او گفتم : به نام خداوند بخشنده مهربان .
« الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ إِلَّا أَنْ يَقُولُوا رَبُّنَا اللَّهُ ؛ « 1 »
آنان كه به ناحق از ديارشان رانده شدهاند ، تنها به جرم اين كه مىگفتند : پروردگار ما ، خداى يگانه است . . . » .
عثمان گفت : اين آيه هم در حقّ ما نازل شده است .
به او گفتم : پس آنچه را از خدا گرفتهاى ، به ما بده .
عثمان [ خطاب به ما ] گفت : اى مردم ! شما بايد گوش به فرمان و مطيع باشيد ؛ چرا كه دست خدا با جماعت است و شيطان ، همراه شخصِ گسسته از جماعت . به گفتهاش گوش نسپاريد كه اين ( صعصعه ) ، نه مىداند خدا كيست و نه مىداند كجاست .
به او گفتم : امّا اين كه مىگويى : « گوش به فرمان و مطيع باشيد » ، تو از ما مىخواهى كه فردا [ ى قيامت ] بگوييم :
« رَبَّنا إِنَّا أَطَعْنا سادَتَنا وَ كُبَراءَنا فَأَضَلُّونَا السَّبِيلَا ؛ ط « 2 »
خداى ما ! ما از سروران و بزرگان خود اطاعت كرديم و آنان ، ما را از راه به در بردند » .
و امّا گفتهات كه : « من ، نمىدانم خدا كيست » ، خدا ، پروردگار ما و پروردگار پدران نخستين ماست . و اين كه مىگويى : « من نمىدانم خدا كجاست » ، خداوند متعال ، در كمين [ ستمكاران ] است .
پس عثمان ، خشمگين شد و فرمان داد ما را بازگردانند و درها را به روى
( 1 ) حج : آيه 40 .
( 2 ) احزاب : آيه 67 .