سفرنامه منظوم حج ( فارسى ) — الصفحة ٦٨

[ ازدمشق تامدينه ]

دگر بر عادت دوشينه چون ماه * برآمد شد برون پاشا ز خرگاه

روان شد بر عُلا با كاروانش * پريدى در هوا تخت روانش

شدى از بعد شش فرسخ پديدار * عُلا با ليمو و نارنج بسيار

چه ليمو ميوه جنّت بُدى او * چه ليمو به ز صد نعمت بُدى او

چه ليمو كشته گويا جبرئيلش * چه ليمو داده آب سلسبيلش

چه ليمو در حلاوت شربت قند * كه گويا بر شكر بود است پيوند

چو آمد بر سر زيكونه روزى * در آنجا لنگ كرد او يك دو روزى

در آن مدت همى خورديم ليمو * چه لذت‌ها كه مىبرديم از او

به عصر روز دويم خواستى باز * نواى ناى زريّن نغمهء ساز

برون آمد ز خرگه شد روانه * سوى دارالغنا با صد ترانه

چو طى شد پنج فرسخ ز آن بيابان * رسيدى عمر آن منزل به پايان

در آنجا خيمه‌ها برپا نمودند * همان دستور دوشينه غنودند

چو آواز نفير دلخراشش * برآمد سر برآورد از فراشش

كشيدندى برش تخت روان را * همان آهو تك صرصر عنان را

پس آن‌گه تكيه زد بر تكيه‌گاهش * روان چو سيل زورين شد سپاهش

چو ره را پانزده فرسخ نورديد * رخ خورشيد تابان زرد گرديد

در اينجا گويم از بيت نظامى * كه تا اين مثنوى گيرد نظامى

شباهنگام كان عنقاى فرتوت « 1 » * شكم پر كرد از آن يك دانه ياقوت

نزول اندر زمرّد كرد پاشا * شدش فيروزه گون خرگاه برپا

چو شش ساعت ز رنج ره برآسود * همان بر رسم سابق كوچ بنمود

چو هيجده فرسخ از آن راه طى شد * دگر زراقه منزلگاه وى شد

( 1 ) . عنقاى فرتوت ، كنايه از زمين و ظلمت شب است . اين بيت ، همان‌طور كه شاعره ياد كرده ، از نظامى است . در لغتنامهء دهخدا ذيل « عنقاى فرتوت » از اين شعر ياده كرده است .