سفرنامه منظوم حج ( فارسى ) — الصفحة ٥٤

[ در كنارفرات ]

ز صافى آن زجاج آبگينه * همى شستى غبار غم ز سينه

ز هر سو باغ‌هاى باصفا داشت * كه صد باغ‌نظر « 1 » را زير پا داشت

صفاى آن نه از آن و نه زين بود * تو گويى روح او حق آفرين بود

و ليكن مردم شهرش تمامى * بدى خرد و بزرگ آن حرامى

( 9 ) ز بيم آن حرامىهاى رهزن * سيه بر چشمشان شد روز روشن

نكرده لنگ از آنجا چاشتگاهى * شدندى آن فقيران باز راهى

چه روزى بود كوچ آن ولايت * كه نتوان كرد وصفش را حكايت

ز يك سو ازدحام روميان بود * از اين سو بيم مال و بيم جان بود

چه گويم من از آن روز و از آن حال * چه گويم من ز بردن بردن مال

ندانم چون حكايت بود آن روز * چو صحراى قيامت بود آن روز

در آن شيرين زمين شد كام من زهر * ببردند آنچه بودند مردم شهر

ببردند آنچه بود از حاج مسكين * نماندى چيز ، جز آهى به خورجين

همه مال از كف خود بار داده * روان گشتند با پاى پياده

برون رفتيم با صد محنت و درد * نماند از مال‌ها در كف به جز گرد

جرس فرياد مىزد داد از اين شهر * كه مىشد كام شيرينش چون زهر

زمن بشنو مرو از راه آگين * كه هم جان مىرود هم مال هم دين

طواف كعبه گر خواهد تو را دل * ز من بشنو برو از راه موصل

چو زان وادعى عنان برتافتندى * امان گويا ز مردن يافتندى

دگر بر كوهساران رو نهادند * غم اموال را يك سو نهادند

اگر ارباب اگر درويش بودى * همه در فكر جان خويش بودى

چو آن وحشى صفت انسان بدبخت * بريدندى سه فرسنگ آن ره سخت

( 1 ) . از معروفترين باغهاى اصفهان .