سفرنامه منظوم حج ( فارسى ) — الصفحة ٥٢

[ در كنارفرات ]

فراز هر كُهى تا دامن چرخ * گرفته گوييا پيرامن چرخ

رهش باريك چون جسر جهنّم * كه مىباريد از آن گوييا غم

فرات از دامنش بودى گذاران * دهان بگشوده بودى اژدهاسان

كه گر لغزد از آنجا پاى آدم * كشد او را به سوى خويش در دم

ز بس سنگ سيه ديدم در آن راه * شدى عمر من بيچاره كوتاه

جرس فرياد مىزد داد از اين سنگ * كه زنگم كر شد « 1 » و جمازه‌ام لنگ

قضا را در چنين راه خطرناك * ز بيمش كرده بودم سينه را چاك

به ناگه محملم بر كوه شد بند * شتر را پاى لغزيد از سر بند

چو گرديد از فراز كوه غلطان * به من بخشيد عمر تازه يزدان

كه از حجاج مرد كاردانى * رسيد آنجا ز روى پهلوانى

تو گويى خضرِ راه من شد آن مرد * ستون در نعل‌گاه شتر كرد

كه از غلطيدن او را داشتى باز * سپاس شكر ايزد كردم آغاز

چو شش فرسنگ اين راه بلا * خيزمسافت شد بسى پيمانه لبريز

كه تا شد منزل آن كُه‌ْنوردان * دهى بالاى كُهْ نامش قزلخوان

سحرگه آن اجل برگشتگان باز * ز جا برخاستند از بستر ناز

جرس زد بانگ كاى برگشته بختان * ببنديد از براى راه رختان !

كه مىبايد به گردون رفتن امروز * ز باريكى ره خون خوردن امروز

دگر آن وحشيان كوه پيماى * گوزن آسا بجنبيدند از جاى

كمر چون مور مىبستند محكم * گرفتند از براى خويش ماتم

به گِرد هر جبل دَه بار گشتند * بدن را از تف خور مىسرشتند

كه تا شش فسخ اين راه را بريدند * به شهر بربر ويران رسيدند

( 1 ) . گويا بر اثر سنگ‌ها و تحرّك زياد شتر ، زنگ جرس به اين طرف و آن طرف مىخورده و سر و صدا مىكرده است .