سفرنامه منظوم حج ( فارسى ) — الصفحة ١٨

4 - آگاهى دربارهء مشكلات زائران ايرانى

سحر از سرزمين شاه ايران * روان گشتند با آه و به افغان

و در جاى ديگرى مىگويد :

در آن وادى هجوم آورد رومى * چو بز ويران كند رو خليل تومى !

هر آن كس را كه بُدْ اجناس وافر * گرفتندى عشور از آن مسافر

ز ترس روميان كينه‌پرداز * نكردندى گره از بارها باز

ز بيم آن حرامىهاى رهزن * سيه بر چشمشان شد روز روشن

با اين كه يك بار از اجناس زائران ماليات گرفته بودند ، بار ديگر سر راه آنان قرار گرفته و اين بار با مخالفت حجاج ايرانى ، كار به نزاع كشيد :

چو طى شد يك دو فرسخ آن بيابان * بنا گه فوج رومى شد نمايان

سر ره را گرفتند و ستادند * بنايى تازه بهر ما نهادند

بگفتندى خراج و باج خواهيم * نود تومان از اين حجاج خواهيم

عجم آقاسى « 1 » ما هم بر آشفت * سخن را تند با آن ناكسان گفت

به طول آخر كشيد آن گفتگوها * به يكديگر ترش كردند روها

كشيدند از كمر شمشيرها را * رها كردند از زه تيرها را

به آتش خانه‌ها راهى گشودند * تفنگ‌ها را به‌هم خالى نمودند

يلان قافله چون شهره شيران * ستادندى به جنگ آن دليران

به روى پل به‌هم آميختندى * بسى از يكدگر خون ريختندى

ميان كاروان خالى شد از مرد * هر آن كس پهلوان بُد جنگ مىكرد

چو خالى يافتند آن كاروان را * بدين سو تافتند آنگه عنان را

يلان حاج چون شير غضبناك * جهاندند اسب خود چست و چالاك

سر ره را گرفتندى به ايشان * شدى احوال ايشان بس پريشان

شترها را به آب انداختندى * از آن ، آن روميان دل باختندى

( 1 ) . سرور حاجيان ايرانى .