سفرنامه منظوم حج ( فارسى ) — الصفحة ١١٨

در تعريف‌مكه

جنَّت معنى است كه بىذرع و كشت * جمع درو گشته نعيم بهشت

گل نه و باد سحرش مشكبوى * مِىْ نه و ميخانه پر از هاى و هوى

ذرع نه و خرمن او دانه بخش * عرش نه و طوبى او سايه بخش

باغ نه و ميوهء او ظاهر است * راغ نه و سبزهء او ظاهر است

لاله بر افروخته در وى چراغ * بر دلش از حسرت او مانده داغ

هر كه درين گونه ز سر پا كند * بىخرد است ار به فلك جا كند

نام گل و لاله و نسرين مبر * وادى مكه دگرست آن دگر

كان وفا بين جبل بوقبيس * داغ غمش بر دل فرهاد و قيس

تيغ كشيدست به فرق سپهر * سنگ زده بر قدح ماه و مهر

سايه فكندست به چرخ رفيع * گشته برو تنگ ، جهان وسيع

قله‌اش از رفعت ممتاز او * آمده با عرش برين رازگو

در كمرش موضع شق شد قمر * گشته چو خورشيد به عالم ثمر

كوه صفا و همه اعيان او * آمده يك سنگ ز ايوان « 1 » او

نيست به پيرامُنش از مرغزار * لاله نَرَسته اگرَش بر كنار

كعبه چو گل سر زده از دامنش * هشت بهشت آمده پيرامُنش

هر كه چنين يار كشد در كنار * چون نكشد سر به فلك ز افتخار

هست يكى خانه در آن شعبه هم * گشت در آفاق به خزران علم

خاك درش سرمهء اهل نظر * گشته در آن خانه مسلمان عمر

رغم عدو از ره دين با بلال * بر سر آن كوه قرين با بلال

بهر اذان كرد زبان آورى * بر سر آن سنگ چو كبك درى

نكهت جنَّت دمد از سوق ليل * خاركش كوچهء آن گل به ذيل


( 1 ) . در « چ » : دامان .