تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٧٩
5 بقراط 2008
اتكا كرده است ، درحالىكه در فصل مربوط كتاب خودش ( الحاوى ، 13 / 252 - 128 ) تفسير ، يا تفسيرها را مورد استفاده قرار داده است و ضمنا هر دو عنوان يعنى : كتاب الكسر و كتاب الخلع ( همان ، 227 ، 240 ) را ذكر كرده است . در موضعى ديگر ( همان ، ص 159 ) آگاه مىشويم كه رازى از كتاب الكسر بقراط در تفسير سيمپليكيوس « 1 » نوافلاطونى ( ح ق 6 م ، نك :
Realenzy .
، دوره‌ى 2 ،
III A
، 1 ، 1927 م ، 213 - 204 ) استفاده مىكرده ، يعنى در يك تفسير ناشناخته به زبان يونانى ( قس :
اشتاين اشنايدر ، ش 5 ) .
[ 92 ] 29 . حفظ الصّحة [ 4880 ]
-
De salubri diaeta
، نك : ليتره ، 6 / 86 - 72 ؛ ديلس ، 1 / 722 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 220 ) ، درباره‌ى بهداشت شيوه‌ى زندگى ، در الحاوى ( 1 / 165 ، 173 ؛ 6 / 268 ، 282 ) از آن ياد شده است .
[ 93 ] 30 . الأدوية المسهلة [ 4881 ]
رازى آن را در الحاوى ( 6 / 155 ) ذكر مىكند . چنين كتابى از بقراط در يونانى شناخته نيست .
عنوان آن ما را به ياد اين اثر جالينوس مىاندازد : -
De remediis Parabilibus Libri III
، نك : پس از اين ، ص 174 .
[ 94 ] 31 . كتاب الفصد و الحجامة [ 4882 ]
درباره‌ى رگ زدن و حجامت . اثرى يونانى از بقراط درباره‌ى اين موضوع فقط در ترجمه‌ى لاتينى شناخته است :
Epistula de phlebotomia
، نك : ديلس ، 1 / 52 ( كه شايد از عربى ترجمه شده باشد ) . ابن ابى اصيبعه ( 1 / 33 ) اين عنوان را ذكر مىكند . شايد منظور از آن كتابى است كه با اين عنوان به دست ما رسيده : رسالة في الحجامة و المبضع و العلق من كتب بقراط ( درباره‌ى رگ زدن ، نشتر و انعقاد خون از كتاب‌هاى بقراط ) . نسخه : اياصوفيه 3724 ( گ 147 پ - 146 ر ، ق 8 ه ، نك : ريتر - والتسر ، ص 820 ) . اشتاين اشنايدر ( ش 21 ) در مقاله‌اى ناقص درباره‌ى رگ زدن به اشاره‌اى به بقراط پى برده است ، نيز نك : ونريش ، 106 .
هنوز روشن نشده كه وضع كتاب‌هاى زير بر چه منوال است :
[ 95 ] 1 . رسالة في الكلام على الخيلان [ 4883 ]
در موضوع قيافه‌شناسى .
نسخه : بورسه ، حسين چلبى ( 3 ) 882 ( گ 62 پ - 61 ر ، 724 ه ) « 2 » .
( 1 ) . Simplikios ، در مآخذ اسلامى : سنبليقيوس ، از آخرين فلاسفه‌ى نوافلاطونى يونان ؛ نك : دايرة المعارف مصاحب ، هم‌چنين خلاصه‌ى زندگىنامه‌ى علمى دانشمندان ، ص 538 . - ( س ) . ( 2 ) . الدرّة المكنونة في الحكمة و الأسرار المخزونة ، قاهره ، تيمور ، طب 222 را كه در -