تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦٥

5 بقراط 2008

انتزعها ( يعنى حنين ) من كتاب ابيذيميا لبقراط .

[ 40 ] « 1 » ثمرات كتاب بقراط في الأمراض الوافدة [ 4828 ]

به احتمال بسيار تأليف حنين بن اسحاق . نسخه : بمبئى ، كتابخانه‌ى دانشگاه 313 ( 29 گ ، ق 9 ه ) .

شرح :

[ 41 ] الف . از ابو الفرج عبد اللّه بن طيّب ( د : 435 ه / 1043 م ) [ 4829 ]

نسخه : حلب ، عابدينى ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 24 ، ش 154 ) .

[ 42 ] ب . كتاب أبيذيميا لبقراط و تفسيره لمرض الوافد [ 4830 ]

از ابو الحسن على بن ابى حزم قرشى ابن نفيس ( د : 687 ه / 1288 م ، نك : بروكلمان 1 / 493 ) .

نسخه : اياصوفيه 3642 ( گ 200 ر - 1 ، ق 8 ه ، شروع مىشود با بيمارى واگيرى كه از بدى هوا ناشى مىشود ، نك : ريتر - والتسر ، ص 807 ) ؛ قاهره ، طلعت ، طب 583 ( نك : مجلة معهد المخطوطات العربية ، 5 / 270 ) .

[ 43 ] 6 . كتاب الأخلاط [ 4831 ]

، نك : ليتره ، 5 / 502 - 476 ؛ ديلس ، 1 / 19 ؛ ونريش ، 103 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 8 ) ، كتاب طبائع . معلوم نيست مترجم كتابى كه به دست ما رسيده كيست ( نك : ريتر - والتسر ، ص 804 ، كه در آنجا على بن عيسى به عنوان مترجم قلمداد شده است ) .

حنين درباره‌ى شرح جالينوس چنين آورده : « او ( يعنى جالينوس ) مىگويد كه آن را در سه قسمت تأليف كرده است . من در گذشته آن را به يونانى نديده بودم ؛ بعد آن را پيدا كردم و همراه متن گفته‌هاى بقراط به سريانى برگرداندم . عيسى بن يحيى آن را براى ابو الحسن احمد بن موسى ترجمه كرده است » ( ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 96 ) .

نسخه : متن در اياصوفيه 3632 ( گ 39 ر - 31 پ ، ق 7 ه ، نك : ريتر - والتسر ، ص 804 ) ؛ حلب ، حكيم ن . ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 44 ، ش 332 ) ، نيز نك : پس از اين ، ص 190 ( جالينوس ، اخلاط ) .

چاپ : « 2 » تصحيح و ترجمه به انگليسى از ماتوك ، كمبريج ، 1969 م .

شرح :

[ 44 ] الف . از جالينوس ( نك : پس از اين ، ص 179 ) ؛ به ترجمه‌ى حنين [ 4832 ]

نسخه : مشهد ، طب 80 ( 9 گ ، نك : فهرست ، ج 3 ، ش 277 ) ، منقول در الحاوى ، 15 / 158 .

( 1 ) . از افزوده‌هاى مندرج در انتهاى ج 5 . ( 2 ) . از افزوده‌هاى مندرج در انتهاى ج 7 .