تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٩١

2 / ارسطو / 2229

2 . منابع

2 . منابع

1 / بقراط / 2228

1 / بقراط / 2228

جانورشناسان عرب ترجمه‌ى كتابى به نام كتاب طبائع الحيوان را در اختيار داشتند ( نك : ابن ابى اصيبعه ، 1 / 32 ) كه احتمالا نقل‌قول‌هاى موجود در آثار جانورشناسى مانند كتاب منافع الحيوان عيسى بن على ( نك : پس از اين ، ص 522 ) از آن گرفته شده‌اند . دانشمندان عرب يا اين اثر ، و يا اثر مجعول ديگرى در جانورشناسى را كه به بقراط نسبت داده مىشود در اختيار داشته‌اند . اين اثر كه ترجمه‌ى عربى آن هنوز يافته نشده و احتمال دارد مفقود شده باشد در 1277 م به كوشش موسى پالرمويى با عنوان

Liber Ypocratis sapientissimi de curationebus infirmitatum equorum

ترجمه گرديد . اكنون به بركت تحقيق بيورك ( « اسب‌درمانى يونانيان به روايت عربى » « 1 » ، در :

MO

، 30 / 1936 م / 12 - 1 ) مسلم است كه ابن عوّام ( نيمه‌ى اول ق 6 ه / 12 م ) در كتاب الفلاحة خود در 18 موضع از ترجمه‌ى عربى اين كتاب نقل قول كرده است ( هم‌چنين نك : شيپرگس ، جذب ، ص 169 ) .

2 / ارسطو / 2229

2 / ارسطو / 2229

مشهورترين منابع يونانى جانورشناسى عرب‌ها بدون شك تاريخ جانوران

Historia ) ( animalium

ارسطوست كه با عنوان كتاب الحيوان از اواخر ق 2 ه / 8 م در ترجمه‌ى عربى وجود دارد . قديم‌ترين مترجم شناخته‌شده‌ى اين كتاب به زبان عربى يحيى بن بطريق است ، امّا دانشمندان سريانىدان ترجمه‌ى سريانى قديم‌ترى را در اختيار داشتند كه يحيى بن عدى آن را از ترجمه‌ى عربى بهتر شمرده است ( نك : ابن نديم ، ص 251 ) . احتمالا بسيار ديرتر از آن ، شايد تازه در ق 4 ه / 10 م كتابى مجعول درباره‌ى جانوران كه به ارسطو منسوب است با عنوان كتاب نعت ( يا نعوت ) الحيوان به دست دانشمندان عرب رسيده باشد كه تأثير آن بر جانورشناسى عربى ظاهرا به همان اندازه‌ى


( 1 ) . " Griechische Pferdeheilkunde in arabischer berlieferung " .