تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٧٣

206 / ابن مسكويه / 2209

[ 1345 ] 3 . كتاب الزهد في الطبّ [ 6132 ]

ابن ابى اصيبعه ( 1 / 253 ) آن را ذكر مىكند .

206 / ابن مسكويه / 2209

ابو على احمد بن محمّد بن يعقوب ابن مسكويه غير از تاريخ ، فلسفه و لغت در طب نيز دست داشت . وى پس از يك زندگانى دراز در 421 ه / 1030 م درگذشت .

منابع : ابن ابى اصيبعه ، 1 / 245 ؛ لكلر ، 1 / 483 - 482 .

آثار :

[ 1346 ] 1 . كتاب الأشربة [ 6133 ]

گزيده‌اى از آن با عنوان إختيارات من كتاب مسكويه في الأشربة .

نسخه : آنكارا ، صائب 2057 ( گ 9 ر - 1 پ ) .

[ 1347 ] 2 . كتاب الطبيخ يا كتاب في تركيب الباجات من الأطعمة [ 6134 ]

نسخه : كه به احتمال زياد در مجموعه‌ى سراى ، احمد سوم ( 1 ) 2125 ( گ 3 ر - 1 ر ، 700 ه ، قس :

ديتريش ،

Medicinalia

، ص 73 ) موجود است . بيرونى از آن در كتاب الصيدنة ( گ 31 ر ) نقل مىكند .

[ 1348 ] 3 . رسالة في دفع الغمّ من الموت [ 6135 ]

نسخه : حميديه ( 14 ) 1452 ( گ 159 ر - 155 پ ، ق 8 ه ) ؛ تهران ، دانشگاه ( 14 ) 2114 ( گ 75 پ - 74 ر ، نك : فهرست ، 8 / 751 ) ؛ ( 6 ) 2198 ( گ 90 ر - 87 پ ، 1261 ه ، نك : فهرست ، 9 / 879 ) ؛ ( 15 ) 2441 ( گ 137 - 134 ، ق 11 ه ، نك : فهرست ، 9 / 1120 ) ؛ ( 17 ) 2594 ( گ 273 - 271 ، 1081 ه ، نك : فهرست ، 9 / 1438 ) ؛ هم‌چنين « 1 » تهران ، سپهسالار 1216 ( ص 243 - 240 ) ؛ همان 1296 ( ص 197 - 193 ) ؛ همان 7442 ( گ 83 ر - 79 ر ) ، نك : فهرست ، 4 / 454 - 453 .

[ 1349 ] 4 . كتاب الأدوية المفردة [ 6136 ]

نقل‌قول‌هاى بيرونى در كتاب الصيدنة ( گ 50 ر ، 59 پ ) كه در دنبال نام ابن مسكويه آمده به احتمال زياد از همين كتاب است ، قس : مايرهوف ، « داروشناسى بيرونى » « 2 » ، همان ، ص 175 .

- همه‌ى اين‌ها را در كوره‌اى قرار دهند و در آن را ببندند تا دو سوم آن تبخير شود و يك سوم نه كم‌تر و نه بيشتر باقى بماند ماده‌ى غليظى به دست مىآيد ، آن را در شيشه‌اى قرار دهند و محكم در آن را ببندند و هرگاه بخواهند يخ درست كنند پس ظرفى ( ؟ ) نو را كه پر از آب پاكيزه است بردارند ، ده مثقال از اين ماده در آن بريزند ، يك ساعت تمام آن را به حال خود بگذارند و آن وقت است كه تبديل به يخ مىشود " » . ( 1 ) . از افزوده‌هاى مندرج در انتهاى ج 5 . ( 2 ) . " Drogenkunde des Ber u n " .