تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٦٩

200 / عمّار موصلى / 2203

و هيرش ، مبنى بر اينكه اين رساله ترجمه‌ى لاتينى اثر عمّار است پس از تحقيق پانسيه « 1 » و اسكالينچى « 2 » غلط از آب درآمد .

اين كتاب « جعل ناشيانه‌اى است كه ابدا نمىتوان از آن براى داورى درباره‌ى كارهاى عمّار استفاده كرد » « 3 » . از تمام مندرجات اين اثر لاتينى تنها يك فصل است كه ما را به ياد كتاب عمّار مىاندازد « 4 » بر خلاف آن ترجمه‌ى عبرى ناتان‌ها - مه‌آتى ( ق 13 م ) را مىتوان برگردانى منطبق با اصل شمرد .

منابع : ابن ابى اصيبعه ، 2 / 89 ؛ لكلر ، 1 / 38 - 533 ؛ اشتاين اشنايدر ، ترجمه‌هاى عبرى ، ص 669 ؛ بروكلمان 1 / 240 ؛ هيرشبرگ ، « درباره‌ى قديم‌ترين كتاب درسى عربى در چشم‌پزشكى » « 5 » ، در :

SB Pr . Ak . W .

، شعبه‌ى فلسفه - تاريخ ، 1903 م ، ص 94 - 1080 ؛ چشم‌پزشكان عرب ، تحقيقى بر پايه‌ى مراجع « 6 » از هيرشبرگ ، ليپرت و ميتوخ ، قسمت اول ، على بن عيسى ، تذكرة الكحالين « 7 » ، لايپزيگ ، 1904 م ؛ قسمت دوم عمار . . . خليفه . . . ، صلاح الدين . . . « 8 » ، لايپزيگ ، 1905 م ؛ هيرشبرگ ، كتاب راهنماى عمومى چشم‌پزشكى . . . « 9 » ، 2 / 57 - 47 ، 189 به بعد ، 229 - 226 ؛ ميتوخ ،

EI 1

، 1 / 349 ؛

EI 2

، 1 / 49 - 448 ؛ سارتن ، 1 / 729 ؛ مايرهوف ، عمل‌هاى آب‌مرواريد عمار . . . « 10 » ، بارسلون ، 1937 م ( همين اثر يك بار ديگر توأم با ترجمه‌ى اسپانيايى ، انگليسى و فرانسوى منتشر شد ) ، در اين مورد نك :

Isis

، 29 / 1938 م / 484 .

آثار :

[ 1336 ] كتاب المنتخب في علم العين و عللها و مداواتها بالأدوية و الحديد [ 6123 ]

نسخه : اسكوريال ( 5 ) 894 ( گ 96 - 92 ، ناقص ) ؛ تيمور ، طب 100 ( گ 310 - 243 ، 592 ه ،

( 1 ) . پانسيه ، Collectio ophthalmologica veterum auctorum ، دفتر چهارم ، پاريس ، 1904 م ؛ اشتاين اشنايدر ، " Zur Oculistik des c ? Isa Ben c ? Ali ( 9 . Jahrh . ) und des sogenannten ، در : Canamusali " ، در : Janus ، 11 / 1906 م / 408 - 399 . ( 2 ) . اسكالينچى ، Il libro pro sanitate oculorum di Mo . Davide Armenio ، ناپل ، 1932 م . ( 3 ) . نك : هيرشبرگ ، 2 / 52 . ( 4 ) . نك : همان ، ص 51 . ( 5 ) . " ber das lteste arabische Lehrbuch der Augenheilkunde " . ( 6 ) . Die arabischen Augen rzte nach den Quellen bearbeitet . ( 7 ) . Ali Ibn Isa , Erinnerungsbuch fr Augen rzte . ( 8 ) . mm r . . . , H ? al i a . . , S ? al h ad - D i n . . . . . ( 9 ) . Handbuch der gesamten Augenheilkunde . . . . . ( 10 ) . Die Staroperationen des c ? Amm r . . . . .