تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٤١٢

150 / اسرائيلى / 2153

149 / ابو على الاعمش / 2152

از اين عالم كه فعلا براى ما ناشناخته است ، و به نظر مىرسد پس از ق 4 ه / 10 م نيز در قيد حيات نبوده ، مقاله‌اى كوتاه در زمينه‌ى طب گياهى و درباره‌ى هندوانه به دست ما رسيده است .

نسخه : تهران ، ملك 6188 ( در مجموعه ، 3 گ ، ق 11 ه ) .

150 / اسرائيلى / 2153

ابو يعقوب اسحاق بن سليمان ( د : 320 ه / 932 م ) در خانواده‌اى يهودى در مصر به دنيا آمد . وى در زمان حكمت زيادة اللّه بن اغلب ( 296 - 290 ه / 909 - 903 م ) از دودمان اغلبيان ، به قيروان آمد و در آنجا نزد طبيب مشهور ، اسحاق بن عمران ، بر معلومات طبى خود افزود . بعدها به خدمت عبيد اللّه مهدى ( 322 - 297 ه / 934 - 910 م ) ، مؤسّس سلسله‌ى فاطميان در شمال افريقا درآمد . ابن جزّار ( د :

369 ه / 979 م ) يكى از شاگردانش بود . به گفته‌ى ابن جلجل ، اسرائيلى بيش از 100 سال زيست . پس وى يكى از معاصران رازى بوده كه - به‌رغم حدس مايرهوف - ظاهرا با آثار اسرائيلى آشنايى نداشته است . مايرهوف وى را همان اسرائليتا

( Israelita )

مىداند كه از او در ترجمه‌ى لاتينى الحاوى ذكرى به ميان آمده و گويا به عنوان اسحاق يهودى

( Isaac Judaeus )

هم از او نام برده شده است . در 21 جلد الحاوى كه تاكنون منتشر شده است نه از « الاسرائيلى » و نه از « اسحاق الاسرائيلى » هيچ ذكرى به ميان نيست ، در آنجا تنها از « اليهودى » و « اسحاق » سخن به ميان است كه من مىخواهم آن‌ها را با ماسرجويه و اسحاق بن عمران برابر بشمارم . اسرائيلى سواى طب با فلسفه نيز سروكار داشت ( نك : جلد 5 ) . در آثار طبى عربى بيش از همه كتاب الحميات او مورد تمجيد است كه به لاتينى و عبرى هم ترجمه شده است . هرچند كه او طب را با چشم‌پزشكى آغاز كرد شهرت خود را بيشتر مديون اثرى است كه درباره‌ى تاريخ درمان عمومى و پرهيز غذايى نوشته است .

منابع : ابن جلجل ، 88 - 87 ؛ صاعد ، طبقات ، 88 ؛ ابن ابى اصيبعه ، 2 / 37 - 36 ؛ ووستنفلد ، پزشكان عرب ، ش 101 ؛ شولان ، ص 48 - 347 ؛ لكلر ، 1 / 12 - 409 ؛ برلينر ، « آموزش‌هاى مقدماتى اسحاق اسرائيلى براى پزشكان ، ملاحظات مقدماتى » « 1 » ، در :

Magazin fr die Wissenscheft des Judenthums

، 11 / 1884 م / 96 - 93 ؛ كاوفمان ، « آموزش‌هاى مقدماتى اسحاق اسرائيلى براى پزشكان » « 2 » ، در :

Magazin fr die Wissenscheft des Judenthums

، 11 / 1884 م / 112 - 97 ؛ اشتاين اشنايدر ، ترجمه‌هاى عبرى ، 761 - 755 ؛ بروكلمان 1 / 236 - 235 ؛ گورلت ، تاريخ جرّاحى ، 1 / 14 - 613 ؛ نويبورگر ، 2 / 177 - 176 ؛ فريدنوالد ، « اخلاقيات كار طبابت از ديدگاه يهوديت » « 3 » ، در :

Johns Hopk . Hosp . Bull .

، 28 / 1917 م / 61 - 256 ؛ گوتمان ، « درباره‌ى غير اصيل بودن " اخلاق

( 1 ) . " Isak Israeli's Prop deutik fr rzte . Vorbemerkung " . ( 2 ) . " Isak Israeli's Prop deutik fr rzte " . ( 3 ) . " The ethics of the practice of medicine from the Jewish point of view " .