تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٩٧

145 / رازى / 2148

[ 1020 ] 30 . علاج الأمراض بالأغذية و الأدوية المشهورة الموجودة في كل مكان [ 5807 ]

اين عنوان در فهرست بيرونى ، ش 12 چنين آمده : الادوية المسهلة الموجودة في كل مكان .

نسخه : قاهره ، دار الكتب ، طب 1118 ( 73 گ ، ق 9 ه ) ؛ تهران ، ملك ( 2 ) 4282 ( 16 گ ، ق 13 ه ) .

[ 1021 ] 31 . محنة الطبيب [ 5808 ]

( در فهرست بيرونى ، ش 6 به اين صورت آمده : في محنة الطبيب و كيف ينبغى أن يكون « درباره‌ى آزمايش طبيب و اينكه او چگونه بايد باشد » ، نك : روسكا ، همان ، ص 34 ) . مأخذ اصلى رازى در اين مقاله رساله‌اى است به همين نام از جالينوس ( نك : پيش از اين ، ص 182 ) .

نسخه : كمبريج

Add . 3516

( گ 225 پ - 224 ر ، ق 7 ه ، نك : اسكندر ، در : مشرق ، 54 / 1960 م / 485 ) ؛ آكسفورد ، بادليان

Or . 561

( 1077 ه ، نك : همان ، 485 ) ؛ قس : نجم‌آبادى ، ص 112 .

چاپ : اسكندر آن را مورد تحقيق قرار داده و منتخبى از آن را در مشرق ، 54 / 1960 م / 522 - 471 منتشر كرده است .

[ 1022 ] 32 . كتاب السبب في قتل ريح السّموم أكثر الحيوان [ 5809 ]

( در فهرست بيرونى ، ش 45 : في علة الموت الوحىّ من السموم ، « درباره‌ى علت مرگ سريع در اثر سم‌ها » روسكا ، همان ، 37 ) .

نسخه : اين اثر با عنوان مقالة في سبب قتل السموم در كتابخانه‌ى خصوصى محمّد على تربيت موجود است ، نك : نجم‌آبادى ، ص 21 - 120 ؛ تهران ، دانشگاه ، 8 / 596 ، ش 1987 ( گ 91 ر - 90 ر ، 1075 ه ) .

چاپ ( عكسى ) : به كوشش نجم‌آبادى ، تهران ، 1318 ه ش .

[ 1023 ] 33 . أطعمة المرضى [ 5810 ]

نسخه : مشهد ، طب ( 9 ) 243 ( نك : نجم‌آبادى ، ص 122 ) ؛ حلب ، مانوك ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 100 ، ش 851 ) ، نك : فهرست بيرونى ، ش 31 ؛ روسكا ، همان ، ص 36 ؛ هم‌چنين « 1 » دهلى ، مؤسّسه‌ى تاريخ پزشكى 6775 ( 6 گ ، 1336 ه ) .

[ 1024 ] 34 . كتاب التّجارب [ 5811 ]

نسخه : سراى ، احمد سوم 1975 ( 126 گ ، 656 ه ، نك : فهرست ، 3 / 808 ) - ؟ كتاب التجارب ، تهران ، ملك ( 26 ) 4573 ( 19 گ ، 1086 ه ) ؛ تهران ، سنا ( 28 ) 3190 ( 24 گ ، 1004 ه ، قس : نشريه ، 6 / 563 ) ؛ به‌جا مانده از دكتر قاسم غنى ( نك : نجم‌آبادى ، ص 44 - 140 ) .

احتمال دارد كه اين كتاب الگوى ترجمه‌ى لاتينى با عنوان

Liber experimentorum Rasis

بوده باشد ( نك : پانسيه ، در :

Archiv f . Gesch . d . Med .

، 2 / 1908 م / 37 . تورندايك ، در :

Bull . of

( 1 ) . از افزوده‌هاى مندرج در انتهاى ج 5 .