تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٥٤

128 / ثابت بن قرّه / 2131

با عنوان كتاب في وجع المفاصل و النقرس ، نسخه : حلب ، الماشطه ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 93 ، ش 793 ) .

[ 847 ] 16 . معرفة النبض [ 5634 ]

نسخه : تهران ، سنا ( 46 ) 3190 ( 2 گ ، 1004 ه ، قس : نشريه ، 6 / 565 ) .

[ 848 ] 17 . الكنّاش [ 5635 ]

تقديم به معتضد . در اياصوفيه 3716 ( گ 92 پ ) مورد استفاده است .

[ 849 ] « 1 » 18 . كتاب في الصفار و أنواعه و علله و دلائل كل نوع منه و علاج ذلك [ 5636 ]

درباره‌ى رنگ‌پريدگى .

نسخه : لنينگراد ، كتابخانه‌ى عمومى

130 ( Gosudarstvennaja Bibl . )

( گ 7 پ - 3 پ ، 396 ه ) . آغاز : « ان انواع الصفار . . . و هو ان الصفار ينقسم إلى قسمين . . . » .

اثرى به نام كتاب البصر و الباصرة سهوا به ثابت بن قرّه نسبت داده شده است « 2 » .

ابن ابى اصيبعه 1 / 20 - 218 آثار طبى زير را نيز ذكر مىكند :

[ 850 ] المسائل الطبية [ 5637 ]

[ 851 ] جوامع كتاب المرّة السوداء لجالينوس [ 5638 ]

[ 852 ] جوامع كتاب الكرمة لجالينوس [ 5639 ]

[ 853 ] جوامع ما قاله جالينوس في كتابه في تشريف صناعة الطبّ [ 5640 ]

[ 854 ] كتاب في الوقفات الّتي في السّكون الّذي بين حركتى الشريان المتضادتين [ 5641 ]

ابن ابى اصيبعه مىگويد ثابت اين اثر را در دو مقاله به سريانى تأليف كرده و عمده‌ى مطالب آن در

( 1 ) . از افزوده‌هاى مندرج در انتهاى ج 7 . ( 2 ) . تكاملى كه در زمينه‌ى چشم‌پزشكى در اين كتاب مشهود است ، موضوع انتساب آن را به ثابت بن قرّه منتفى مىكند و اين نكته‌اى است كه هيرشبرگ و سپس مايرهوف آن را ثابت كرده‌اند . مؤلف كتاب بر عمل آب‌آوردگى چشم از طريق مكيدن آن با سوزنى مجوّف كه از ابتكارات عمّار موصلى بوده صحه نمىگذارد و مىگويد : « اين عمل اشتباه است . . . . از آن گذشته آب چشم از غشائى پوشيده شده كه نمىگذارد به هنگام مكيدن ، آب وارد سوزن مجوّف شود » ( نك : مايرهوف ، در : Centralblatt f u r prakt . Augenheilkunde ، 1911 م ، ص 1 ) . چنين به نظر مىآيد كه اين اثر در ق 5 يا 6 ه تأليف شده باشد ( نك : همان ص 2 ) . نسخه : قاهره ، تيمور ، طب 100 ( 594 ه ) ؛ قاهره ، دار الكتب ، طب 1350 ( عكس نسخه‌اى از 845 ه ؛ گ 452 - 385 ) . درباره‌ى مندرجات نك : مايرهوف ، « چشم‌پزشكى فرضى ثابت بن قرّه » " Die angebliche ) ( Augenheilkunde des T . ? b . P . " ، همان ، ص 8 - 2 .