تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٣٤

120 / حنين بن اسحاق / 2123

خصوصى ح . حسنى ؛ عنوان : شرح مسائل حنين بن اسحاق في الامور الطبية في قوى الادوية في تعرّف النبض و الحميات ، نسخه‌ى عكسى از دست‌نويسى ناشناخته ؛ قاهره ، دار الكتب 3470 ل ( گ 102 - 80 ، 925 ه ، نك : ذيل ، 3 / 55 ) .

[ 709 ] ب . حاصل المسائل [ 5496 ]

از فخر الدين ابو اسحاق ابراهيم بن محمّد معروف به غضنفر تبريزى .

نسخه : اياصوفيه ( 4 ) 3555 ( گ 156 - 149 ، 858 ه ) ؛ موصل ، كتابخانه‌ى عطارباشى 14 ( نك :

فهرست ، ص 260 ، مجلة المجمع العلمى العربى بدمشق ، 8 / 703 ) .

[ 710 ] ج . از گرگوريوس المفريان ( د : 1214 م ) [ 5497 ]

نسخه : چستربيتى 4925 ( 38 گ ، 1111 ه ) .

[ 711 ] د . مختصر مسائل حنين . . . في الطب [ 5498 ]

از مؤلفى ناشناخته .

نسخه : فاتح 5300 ( گ 178 ر - 164 ر ، ق 10 ه ) « 1 » .

[ 712 ] 2 . تركيب العين و عللها و علاجها على رأى إبقراط و جالينوس و هي عشر مقالات [ 5499 ]

كه عبارت است از « ماهيت چشم ، ماهيت مغز ، عصب بينايى و بينايى ، بهداشت ، علل سوانح مربوط به چشم ، نشانه‌هاى شناسايى بيمارىهاى چشم ، قدرت داروها ، داروهاى چشم ، درمان بيمارىهاى چشم ، داروهاى مركب براى چشم ، نسخه‌ها » ( هيرشبرگ ، كتاب راهنما ، 2 / 34 ) .

نسخه : قاهره ، تيمور ، طب 100 ( گ 192 - 156 ، 592 ه ) ؛ نسخه‌ى عكسى ، قاهره ، دار الكتب ، طب 1350 ؛ حلب ، زابيطا ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 43 ، ش 309 ) ؛ لنينگراد ، گرگوريوس چهارم ، ش 42 ( گ 127 - 77 ، 551 ه ) .

بخشى از آن موجود است در الحاوى و در فردوس الحكمة اثر على بن ربّن طبرى ؛ كتاب ده مقاله درباره‌ى چشم منسوب به حنين بن اسحاق ( 877 - 809 م ) . قديم‌ترين كتاب درسى منسجم و موجود درباره‌ى بيمارىهاى چشم ، تصحيح متن عربى به كمك دو نسخه‌ى شناخته‌شده ، با ترجمه‌ى انگليسى و واژه‌نامه ، به كوشش ماكس مايرهوف « 2 » ، قاهره ، 1928 م ، درباره‌ى آن نك : بروكلمان ، در :

OLZ

، 33 / 1930 م / 902 - 900 .

( 1 ) . آغاز : « امّا بعد حمد اللّه . . . فان جماعة من الأطباء اختصروا مسائل حنين بزيادتها و لم اقف منها على ترتيب شاف . . . » . ( 2 ) . The Book of the ten Treatises on the Eye ascribed to Hunain ibn Ish q ( 809 - 877 A . D . ) . The earliest existing Systematic Textbook of Ophthalmology . The Arabic Text edited from the only two known Manuscripts , with an English Translation and Glossary by Max Meyerhof .