تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٢١

118 / سابور ( شاپور ) / 2121

سابور بن سهل ، پزشكى مسيحى از جندى شاپور . بعدها به خدمت متوكل ( د : 247 ه / 861 م ) در بغداد درآمد و در 255 ه / 869 م درگذشت .

منابع : ابن نديم ، 297 ؛ ابن ابى اصيبعه ، 1 / 161 ؛ ابن قفطى ، حكماء ، 207 ؛ ابن عبرى ، 147 ؛ لكلر ، 1 / 112 ؛ بروكلمان 1 / 232 ؛ سارتن ، 1 / 608 ؛ زركلى ، 3 / 112 ؛ كحّاله ، 4 / 201 ؛ نك : حمارنه ، « مختصر قواعد سابور ، اولين نمونه‌ى خود در اسلام » « 1 » ، در :

Archiv f . Gesch . d . Med .

، 45 / 1961 م / 260 - 247 .

آثار :

[ 652 ] 1 . كتاب الأقراباذين الكبير [ 5439 ]

كتاب پادزهرها .

نسخه : تهران ، ملك 4234 ( 734 ه ، نك : مجلة معهد المخطوطات العربية ، 6 / 74 [ مركب از 17 باب ، ( 134 گ ) ] « 2 » ) ؛ حلب ، مانوك ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 46 ، ش 348 ) .

[ 653 ] تلخيصى از آن [ 5440 ]

نسخه : مونيخ ( 2 ) 808 ( گ 21 - 2 پ ، 741 ه ) .

نقل قول در الحاوى ، 2 / 218 ، 219 ؛ 5 / 163 ؛ 6 / 80 ، 179 ، 244 ؛ 7 / 289 ؛ 8 / 134 ؛ 9 / 68 ؛ 10 / 238 - 237 ؛ 12 / 32 ؛ از آن گذشته يكى از مآخذ اصلى كتاب الاقراباذينيات اثر ابن التلميذ امين الدوله ( د : 549 ه / 1154 م ) : قاهره ، طب 141 ( گ 118 پ ، 7 ر ، 913 ه ) و كتاب تقويم الصحّة ابن بطلان ( د : 439 ه / 1047 م ) است .

[ 654 ] 2 . كتاب قوى الأطعمة و مضارّها و منافعها [ 5441 ]

نسخه : حلب ، منادلى ( نك : همان ، ش 349 ) .

[ 655 ] 3 . كتاب الأشربه و منافعها و مضارّها [ 5442 ]

نسخه : حلب ، منادلى ( نك : همان ، ش 350 ) .

[ 656 ] 4 . ترجمه‌ى كتاب صنعة الأدوية المركبة از سريانى [ 5443 ]

( نك : پيش از اين ، ص 255 ) .

ابن ابى اصيبعه عناوين زير را هم ذكر مىكند : كتاب الرّد على حنين في كتابه في الفرق بين الغذاء و الدواء المسهل ، القول في النوم و اليقظة ، كتاب ابدال الادوية .

( 1 ) . " S b u r's abridged formulary , the first of its Kind in Islam " . ( 2 ) . از افزوده‌هاى مندرج در انتهاى ج 5 .