تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ٢٩٧

102 / سلمويه / 2105

[ 569 ] 5 . مقالة في العين [ 5356 ]

نسخه : حلب ، جرّاح ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 8 ، ش 12 ) .

در الحاوى نقل‌قول‌هايى هست كه احتمالا به كنّاش وى كه ابن ابى اصيبعه و ابن قفطى از آن ياد كرده‌اند باز مىگردد ، مثلا 3 / 130 - 129 ؛ 5 / 179 ؛ 7 / 299 ؛ 8 / 60 ؛ 10 / 171 ، 206 .

از آن گذشته ، ابن ابى اصيبعه از اين كتاب‌ها نام مىبرد : كتاب المدخل إلى صناعة المنطق ؛ رسالة مختصرة في الطب ؛ كتاب في صنعة البخور براى مأمون .

افزوده : « 1 »

از آثار جبرائيل بن بختيشوع بن جورجيس اين رساله نيز به دست آمده است :

[ 570 ] 5 . رسالة إلى المأمون يأمره بما اجتمعت عليه فلاسفة الرّوم و الفرس [ 5357 ]

نسخه : بغداد ، متحف 649 ( گ 249 ر - 246 ر ، ق 9 ه ، قس : ك . عوّاد ، در : مكتبة ، 79 - 78 / 1971 م / 5 ) . آغاز : « قال : يحب أن لا يجمع بين البيض و السّمك في جوفك في حالة واحدة . . . » ، آيا همان رسالة إلى المأمون فى المطعم و المشرب ( - ش 3 ) است ؟

102 / سلمويه / 2105

سلمويه بن بنان ( د : 225 ه / 840 م ) ، مسيحى و پزشك خصوصى معتصم خليفه بود . حنين بن اسحاق وى را بهترين پزشك روزگار خود مىنامد .

منابع : ابن ابى اصيبعه ، 1 / 170 - 164 ؛ لكلر ، 1 / 119 - 118 ؛ زركلى ، 3 / 173 .

آثار :

[ 571 ] 1 . مختصر في الطبّ [ 5358 ]

نسخه : حلب ، حكيم ن . ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 10 ، ش 30 ) .

[ 572 ] 2 . تدبير الصّحة [ 5359 ]

منقول در كتاب في علم الخواص : آنكارا ، صائب 1682 ( گ 12 ر ) .

بيرونى از يك كتاب او ، بىآنكه نام آن را ذكر كند ، ياد مىكند ، نك : مايرهوف ، « مقدمه‌ى داروشناسى بيرونى » « 2 » ، در :

Quell . u . Stud . z . Gesch d . Nat . wiss . u . Med .

، 3 / 1933 م / 175 ؛ هم‌چنين منقول در الحاوى رازى ، 9 / 27 ؛ 19 / 326 ؛ 20 / 125 ، 132 ، 142 ، 163 ، 322 ، 414 ، 441 ؛ 21 / 293 ، 495 ، 602 ؛ نقل قولى در يكى از آثار ابو سهل عيسى بن يحيى مسيحى : وهبى 1488 ( گ 204 پ ) ؛ ابن بيطار نيز از او ياد مىكند .

( 1 ) . از افزوده‌هاى مندرج در انتهاى ج 5 . ( 2 ) . " Das Vorwort zur Drogenkunde des Ber u n " .