تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٩٧
29 جالينوس 2032
[ 377 ] 138 . كتاب في الأسباب البادئة و هى الأولى الّتي تحدث من خارج البدن [ 5165 ]
، فقط در ترجمه‌ى لاتينى نيكلائوس رگيوس به دست ما رسيد ، چاپ شده در طبع
Chartier
از آثار بقراط و جالينوس ، پاريس ، 1679 م ، 7 / 56 - 347 ؛ نك : ايلبرگ ، در :
Rhein . Mus .
51 / 1896 م / 174 ، 194 ؛ قس : مايرهوف ، « درباره‌ى نوشته‌هاى اصيل » ، ص 258 ، ش 5 ) .
حنين مىگويد : « اين كتاب از يك مقاله تشكيل مىشود و جالينوس در آن اين نكته را بيان كرده كه علت‌هاى آغازين در بدن مؤثرند و سخن كسانى را كه منكر اين تأثيرند مردود شمرده است . ايوب اين كتاب را ترجمه كرد . من نيز نسخه‌ى يونانى آن را داشتم ، اما فرصت ترجمه‌ى آن را نيافتم » ( ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 58 ) .
[ 378 ] 139 . كتاب في الرّعشة و النافض و الإختلاج و التشنّج [ 5166 ]
، نك : كوهن ، 7 / 642 - 584 ؛ ديلس ، 1 / 82 ؛ شوبرينگ ، ص 43 ) . درباره‌ى لرزش ، لرز ناشى از تب ، پريدن عضلات و تشنج .
حنين مىگويد : « سرگذشت اين كتاب مانند سرگذشت دو كتاب پيش گفته است ( يعنى ش 58 و 59 از ترجمه‌هاى آثار جالينوس ) . تقريبا نيمى از آن را پيش از اين‌ها به سريانى ترجمه كرده بودم و بعد ترجمه را به پايان رساندم . حبيش نيز آن را به عربى درآورد » ( ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 60 ) .
[ 379 ] 140 . كتاب في النبض يناقض أرخجانس [ 5167 ]
، نك : جالينوس ، 19 / 33 ؛ ايلبرگ ، همان ، 44 / 1889 م / 221 ، پانويس 3 ؛ قس : مايرهوف ، « درباره‌ى نوشته‌هاى اصيل » ، ص 258 ، ش 20 ) . درباره‌ى نبض و در ردّ آرخيگنس .
حنين در اين باره مىگويد : « جالينوس مىگويد كه اين كتاب را در 8 مقاله تدوين كرده است . اين اثر تاكنون ترجمه نشده است و من نيز دست‌نويس يونانى آن را نديده‌ام ، اما كسانى كه به سخن ايشان اعتماد دارم ، گفته‌اند كه آن را در حلب ديده‌اند . من با جديت در آن شهر به جستجو برخاستم ، اما آن را نيافتم . قصد جالينوس در اين كتاب ، همان گونه كه خود گفته است ، اين است كه سخن ارخيجانس در كتاب النبض را شرح دهد و درستىها و نادرستىهاى آن را روشن سازد . محمّد بن موسى نسخه‌اى از اين كتاب به دست آورده است » ( ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 67 ) .
هم‌چنين نك : ولمان ، مكتب روح ، ص 91 ، درباره‌ى اينكه جالينوس چگونه از اثر آرخيگنس درباره‌ى اين موضوع بهره مىگيرد .
[ 380 ] 141 . كتاب في أفكار أراسسطراطس في مداواة الأمراض [ 5168 ]
، به صورت كامل از دست رفته است ، نك : جالينوس ، 19 / 37 ؛ كوهن ، 1 ، مقدمه ، صد و نود و پنج ؛ قس : ونريش ، ص 259 ؛