تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨٢

29 جالينوس 2032

« گزارش‌هايى درباره‌ى مجموعه‌ى پزشكى يونانىها » « 1 » ، همان ، 1932 م ، ص

LXIII

؛ 1933 م ، ص

LVIII

؛ والتسر ، جالينوس درباره‌ى تجربه‌ى طبى ، چاپ نخست متن عربى با ترجمه‌ى انگليسى و حواشى « 2 » ، نشر دانشگاهى آكسفورد ، لندن ، نيويورك ، تورنتو ، 1944 م . در اين مورد نك : مقاله‌ى روزنتال ، در

Isis

، 36 / 1946 م / 235 - 251 ؛ شوبرينگ ، ص 56 .

اين نكته بايد بررسى شود كه مجموعه‌هاى بغداد لى وهبى ( 30 ) 1488 ( گ 283 ر - 277 ر ، 1058 ه ) و تهران ، مجلس 3821 ( گ 142 ر - 128 پ ، 1006 ه ) با اين اثر چه رابطه‌اى دارند ، عنوان آن‌ها چنين است : نصوص استخرجت من تجارب جالينوس .

[ 324 ] 88 . كتاب في محنة أفضل الأطباء [ 5112 ]

درباره‌ى آزمايش بهترين پزشكان . نوشته‌اى كه به زبان يونانى كاملا ناشناخته است و برطبق نظر ايلبرگ ( بر مبناى قطعات شناخته‌شده‌اى از آن در ابن ابى اصيبعه ) مهر اصالت بر آن خورده است ( مايرهوف ، « درباره‌ى نوشته‌هاى اصيل جالينوس » ، ص 259 ) . اين اثر را حنين براى بختيشوع به سريانى و براى محمّد بن موسى به عربى ترجمه كرده بود ( نك : ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 112 ) .

اين اثر مأخذ اصلى رازى است در تأليف كتابى در همين موضوع ( نك : پس از اين ، ص 397 ) .

نسخه : بورسه ، خراچچى 1120 ( گ 18 ر - 1 ر ، 970 ه ، نك : ديتريش ،

Medicinalia

، ص 195 - 190 ) ؛ اسكندريه ، بلديه ، طب 8 ( عمومى ، ( 2 ) 3813 ج ) .

قطعاتى از آنكه ابن ابى اصيبعه نقل كرده است به كوشش مايرهوف گردآورى و به آلمانى ترجمه شد : « مطالب پراكنده‌اى درباره‌ى شرح احوال جالينوس به قلم خود او در منابع عربى » « 3 » ، در :

Archiv f . Gesch . d . Med .

، 22 / 1929 م / 86 - 72 .

[ 325 ] 89 . كتاب في الأسماء الطبية [ 5113 ]

، دست‌نويس اصل يونانى آن مفقود شده است . جالينوس مكررا بدان ارجاع مىدهد ، نك : ايلبرگ ، « درباره‌ى كار نويسندگى كلوديوس جالينوس » « 4 » ، در :

Rhein . Mus .

، 52 / 1897 م / 20 - 619 ) ، درباره‌ى نام‌هاى طبى .

حنين درباره‌ى آن مىگويد : « وى اين كتاب را در 5 مقاله تدوين كرده است و قصد او آن است كه مفاهيم نام‌هايى را كه پزشكان به كار برده‌اند ، بيان كند ، دست‌نويس يونانى آن را دارم ، اما نه من و نه ديگرى آن را ترجمه نكرده بوديم . بعدها سه مقاله‌ى آن را به سريانى درآوردم و حبيش مقاله‌ى اول آن را به عربى ترجمه كرد » ( ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 114 ) .


( 1 ) . " Berichte ber das Corpus Medicorum Graecorum " . . ( 2 ) . Galen on Medical Experience . Frist edition of the Arabic version with Engligh translation and notes . . ( 3 ) . " Autobiographisch e Bruchstcke Galens aus arabischen Quellen " . . ( 4 ) . " ber die Schriftstellerei des Klaudios Galenos " . .