تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٨٠
29 جالينوس 2032
عبرى و يك ترجمه‌ى لاتينى كه از روى همان دست‌نويس تهيه شده ، موجود است . با توجه به دست‌نويس كامل و اصلى اين كتاب به زبان عربى كه تازه يافته شده است به نظر مىآيد كه ترجمه‌ى عبرى و در نتيجه ترجمه‌ى لاتينى آن فقط بخش خيلى كوچكى از اين دست‌نويس عربى پرحجم باشد . اهميت بسيار اين تفسير كه جالينوس در آن آثار بسيار قديم مفقود را مورد استفاده قرار داده ( و از آن ميان آثار مربوط به نجوم و احكام نجوم را ) به بهترين شيوه در تحقيق زير منعكس شده است :
كراوس ، اشميت ، كرانتس ، « قطعه‌اى جديد اثر هزيود » « 1 » ، در :
Rhein . Mus .
، 95 / 1952 م / 28 - 217 .
[ 318 ] 82 . تفسير لكتاب طبيعة الجنين [ 5106 ]
شرح كتاب بقراط كه نه به يونانى و نه در ترجمه‌ى لاتينى ، بلكه فقط در ترجمه‌اى عربى به جا مانده است . حنين در اصالت اين اثر شك دارد و مايل است كه آن را اثرى از پلوپس يا سورانوس بشمارد ( نك : پيش از اين ، ص 69 ؛ ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 101 ؛ مايرهوف ، « درباره‌ى نوشته‌هاى اصيل و غير اصيل جالينوس » ، همان‌جا ، 258 ) .
[ 319 ] 83 . تفسير لكتاب طبيعة الانسان [ 5107 ]
، نك : كوهن ، 15 / 173 - 1 ؛ ديلس ، 1 / 101 ؛ شوبرينگ ، ص 48 ) ، شرح كتاب بقراط درباره‌ى طبيعت آدمى ( نك : پيش از اين ، ص 68 ؛ ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 102 ) .
[ 320 ] 84 . تفسير كتاب الأسابيع لأبقراط [ 5108 ]
( تفسير از بقراط ) . اين اثر مجعول در ترجمه‌ى عربى برجا مانده است ، نك :
پيش از اين ، ص 73 ؛ ابن ابى اصيبعه ، 1 / 102 ؛ مايرهوف ، « درباره‌ى نوشته‌هاى اصيل و غير اصيل جالينوس » ، همان ، 542 ، ش 57 .
[ 321 ] 85 . تفسير كتاب أوجاع النساء [ 5109 ]
در ابن ابى اصيبعه ، ( 1 / 102 ) مذكور است ، و آن هم در ترجمه‌ى حنين ( نك : مايرهوف ، همان ، ص 542 ، ش 56 ) . شرح اثر بقراط درباره‌ى دردهاى زنانه كه به احتمال بسيار مجعول است ، به نظر مىآيد تا حدودى با عنوان نوشته‌ى مجعولى كه به دست ما رسيده مطابق باشد : كتاب ابقراط في علاج اوجاع النساء و عللهنّ ممّا فسّره هرمس الحكيم و جالينوس ( نك : پيش از اين ، ص 75 ، و ديتريش ،
Medicinalia
، ص 242 - 241 ) .
[ 322 ] 86 . تفسير جالينوس لكتاب فولوبس [ 5110 ]
، نك : كوهن ، 15 / 223 - 174 ؛ ديلس ، 1 / 101 ) ، شرح كتاب پولوبوس را درباره‌ى
( 1 ) . " Ein neues Hesiod - fragment " . .