تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٦٥

29 جالينوس 2032

بسيار سودمندى است . بعدها كه مجال يافتم ، آن را به سريانى و عربى ترجمه كردم » ( ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 63 ) .

نسخه : اياصوفيه 3725 ( گ 134 پ - 127 پ ، ق 6 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 816 ) .

تصحيح و ترجمه به آلمانى از والتسر ، « نوشته‌ى جالينوس درباره‌ى نوزادان هفت‌ماهه » « 1 » ، در :

RSO

، 15 / 1935 م / 357 - 323 . مؤلف نشان مىدهد كه بيش از نيمى از آثار به زبان يونانى از بين رفته است .

[ 276 ] ويرايشى ( جوامع ) از آن از ثابت بن قرّه [ 5064 ]

نسخه : اياصوفيه 3631 ( گ 62 - 58 ، ق 8 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 832 ) ؛ تهران ، مجلس 3821 ( گ 148 پ ، 1006 ه ) .

رازى نوشته‌اى به نام مسائل المولودين را بدون دادن اطلاعاتى بيشتر ذكر مىكند ( نك : الحاوى ، 9 / 159 ) .

[ 277 ] 52 . المرة السّوداء [ 5065 ]

(

De colera nigra

، اصل يونانى از دست رفته است ، نك : ديلس ، 1 / 138 ؛ ونريش ، ص 255 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 42 ؛ قس : شوبرينگ ، ص 55 ) ، درباره‌ى سودا .

حنين درباره‌ى كتاب و ترجمه‌ى آن مىگويد : « اين كتاب فقط از يك مقاله تشكيل شده است و وى در آن انواع و نشانه‌هاى سودا را شرح مىدهد . آن را همين اواخر ايوب براى بختيشوع بن جبريل ترجمه كرده است ؛ بعد اصطفن آن را به عربى براى محمّد بن موسى ترجمه كرد ؛ سپس من آن را ترجمه كردم » [ اين نيز از جمله كتاب‌هايى است كه وى آن را تلخيص كرد و عيسى آن را ( يعنى تلخيص را ) ترجمه كرد ] ( ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 64 ) .

نسخه : اياصوفيه 3716 ( گ 287 پ - 284 پ ، 597 ه ) .

رازى از آن در الحاوى ياد كرده است : 5 / 39 ؛ 7 / 84 ، 225 ؛ 9 / 283 - 282 ؛ 13 / 78 ؛ 14 / 249 ؛ 19 / 162 .

ترجمه : به احتمال زياد ترجمه‌هاى لاتينى و عبرى آن ، كه از هركدام فقط يك نسخه وجود دارد ، ( نك : ديلس ، همان ) به ترجمه‌ى عربى باز مىگردند .

ثابت بن قرّه جوامع كتاب المرّة السوداء را تأليف كرد ، نك : ابن ابى اصيبعه ، 1 / 218 .

[ 278 ] 53 . كتاب في أدوار الحمّيات و تراكيبها [ 5066 ]

، نك : كوهن ، 7 / 512 - 475 ؛ ديلس ، 1 / 82 ؛ ونريش ، ص 264 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 80 ؛ شوبرينگ ، ص 43 ) ، درباره‌ى دوره‌هاى تب و تركيبات آن‌ها .


( 1 ) . " Galens Schrift , , ber die Siebenmonatskind er'' " . .