تاريخ التراث العربي ( تاريخ نگارش هاى عربى ) ( پزشكى ، دارو سازى ، جانور شناسى ، دام پزشكى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٠

29 جالينوس 2032

پيشين ژرار كرمونايى را به عنوان مترجم آن قلمداد كرده‌اند . اين كتاب ، در حقيقت بخش مربوط به نظريه‌ى عناصر از كامل الصناعة الطبيه‌ى على بن عباس مجوسى است . نك : شيپرگس ، « تأثيرات پزشكى عربى بر ادبيات انسانى قرن دوازدهم » « 1 » ، در :

Antike u . Orient im Mittelalter

، 1962 م ، ص 146 ؛ همو ، جذب ، ص 90 .

شرح :

[ 196 ] الف . از ابو الفرج عبد اللّه بن طيّب ( د : 435 ه / 1043 م ) [ 4984 ]

نسخه : پاريس ( 1 ) 2848 ( گ 35 - 1 ، 415 ه ) .

[ 197 ] ب . از على بن رضوان [ 4985 ]

نك : اشتاين اشنايدر ، « تفسير على بن رضوان بر جالينوس ، درباره‌ى عناصر » « 2 » ، در :

Mon . Schr . Gesch . Wiss . Judenthums

، 38 / 1894 م / 368 - 366 .

درباره‌ى ويرايش اسكندرانى ( جوامع الاسكندرانيين ) نك : پس از اين ، ص 212 ؛ در مورد تفسير يحيى نحوى ، نك : پس از اين ، ص 228 .

[ 198 ] تلخيص ، از ابو الوليد محمّد بن محمّد ابن رشد ( د : 595 ه / 1198 م ) [ 4986 ]

نسخه : اسكوريال ( 1 ) 881 ( گ 22 - 1 ) .

ابن ابى اصيبعه ( 1 / 220 ) اختصارى از آن را از ثابت بن قرّه مىشناسد .

[ 199 ] 12 . كتاب المزاج [ 4987 ]

( ، نك : كوهن ، 1 / 694 - 509 ؛ ديلس ، 1 / 64 ؛ پوشمان / نويبورگر / پاگل ، 1 / 384 ، ش 50 ؛ اشتاين اشنايدر ، ش 7 ؛ شوبرينگ ، ص 36 ) . درباره‌ى تناسب اخلاط .

حنين پس از وصف مطالب كتاب « 3 » درباره‌ى ترجمه چنين مىگويد : « سرجس اين كتاب را ترجمه كرده بود . من آن را همراه با كتاب الاركان به سريانى ترجمه كردم و سپس براى اسحاق بن سليمان به عربى درآوردم » ( ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 12 ) .

( 1 ) . " Einflsse arabischer Medizin auf die mikrokosmosliter atur des 12 . Jh " ( 2 ) . " Ali ibn R . 's Cmt . zu G . , von den Elementen " . ( 3 ) . « جالينوس اين كتاب را در سه مقاله تأليف كرده است . در دو مقاله‌ى نخست ، انواع مزاج‌ها در پيكرهاى جانوران را وصف كرده و چند و چون اين انواع و نشانه‌هايى را كه بر هريك از آن‌ها دلالت دارند ، بيان داشته است . در مقاله‌ى سوم انواع مزاج‌هاى داروها و چگونگى آزمايش و شناخت آن‌ها را ياد كرده است . اين مقاله به كتاب قوى الادوية ، كه ديرتر از آن ياد خواهم كرد ، مربوط مىشود . اين كتاب نيز در شمار كتاب‌هايى است كه لزوما بايد پيش از كتاب حيلة البرء خوانده شوند » ( ترجمه‌هاى آثار جالينوس ، ش 12 ) .