جغرافياى حافظ ابرو ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٧٢
محول
ديگر كه حضرت امير كبير بعد از فتح بلاد شام متوجه بغداد شد به سبب جرأتى كه از آن قوم نسبت به عساكر منصوره صادر شده ، مجموع را به تيغ انتقام گذرانيد . بعد از فتح بلاد روم ، نظر عنايت شامل حال « 1 » بغداد گردانيده ، [ امير زاده ] « 2 » ابا بكر را به حكومت ديار بكر و بغداد نصب گردانيد . چون واقعهء هايله حضرت صاحبقرانى - انار اللّه برهانه - دست داد ، [ امير زاده ] « 3 » ابا بكر بغداد باز گذاشته « 4 » متوجه تبريز شد . سلطان احمد به حكم « العود « 5 » احمد » به بغداد معاودت نمود در اواخر شهور سنهء [ ثمان و ] « 6 » ثمانمأية ( بعد از چند گاه در شهور سنه ثلاث عشر و ثمانماية ) « 7 » قصد تبريز كرد و در تبريز به دست قرا يوسف كشته شد . صاحب اعظم ، خواجه ( كمال الدّين ) « 8 » عبد القادر كه از مشاهير اكابر روزگار است و به انواع هنر مشار اليه ، به تخصيص در فن موسيقى ، و مدتهاى مديد مصاحب سلطان احمد بوده ، در تاريخ اين واقعه « 9 » اين رباعى فرموده است « 10 » :
عبد القادر زديده هر دم خون ريز * با دور فلك چو نيستت جاى ستيز
كان مهر سپهر خسروى را ناگاه * تاريخ وفات گشت قصد تبريز
حالا كه تاريخ هجرى سنه احدى و عشرين و ثمانماية رسيده است ، شاه محمود پسر قرا يوسف در بغداد حاكم است . احوال بغداد و حكام او از ابتدا الى يومنا هذا « 11 » مجمل ذكر كرده شد . اگر كسى را « 12 » داعيهء دانستن مفصل اين وقايع باشد در قسم تاريخ به شرح و تفصيل « 13 » بيان كرده شده است « 14 » بدانجا رجوع كند « 15 » و السلام .
محول
محول
شهركى است پاك و خوب و بساتين نزه دارد و فواكه بسيار و آبهاى روان . تا بغداد يك
( 1 ) با ، گ ، مل : احوال . ( 2 ) گ ، مل ندارند . ( 3 ) گ ، مل ندارند . ( 4 ) مل : به بغداد بازگشته . ( 5 ) با ، گ ، مل : الموعود . ( 6 ) با ، گ ، مل ندارند . ( 7 ) اين عبارت را اساس ندارد . ( 8 ) اساس ندارد . ( 9 ) با ندارد . ( 10 ) مل ندارد . مل : فرموده بيت . با ، گ : فرموده است رباعى . ( 11 ) گ ، مل ندارند . ( 12 ) مل ندارد . ( 13 ) اساس : تفاصيل . ( 14 ) با ندارد . ( 15 ) با ، گ : كنند .