آئين بلاغت ( شرح مختصر المعانى ) ( فارسى ) — الصفحة ٦

[ مقدمه ]

و نيز بحث‌هاى اخبار ، انشاء و تعريف هريك و اقسام و انواع انشاء صرفنظر از جنبه‌هاى ادبى در علم فقه بسيار مورد نياز است . و آن‌گونه كه در علم معانى بطور ريشه‌ئى بحث شده در علوم ديگر بجز نام و اصطلاح آن نيامده . مهم‌تر از همه آنكه در قرآن مجيد و اشعار و كلمات عرب و غير عرب از زبانهاى ديگر مىبينيم در بعضى موارد ، چندين جمله بدون حرف عطف پشت‌سرهم آمده مانند آيه شريفه « إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ . إِنَّما نَحْنُ مُسْتَهْزِؤُنَ اللَّهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ » . « 1 » و نيز آيات « وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ لا تُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ قالُوا إِنَّما نَحْنُ مُصْلِحُونَ . أَلا إِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُونَ » . « 2 »

و نيز آيات « وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَما آمَنَ النَّاسُ . قالُوا أَ نُؤْمِنُ كَما آمَنَ السُّفَهاءُ أَلا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهاءُ » . « 3 »

و در بعضى موارد چندين جمله پشت سر هم با حرف عطف آمده‌اند مانند « كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا » « 4 » و نيز آيات « وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ ذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً » . « 5 » .

علت چيست كه جمله‌هاى « أَمَدَّكُمْ بِما تَعْلَمُونَ . أَمَدَّكُمْ بِأَنْعامٍ وَ بَنِينَ وَ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ » « 6 » بعضى با واو و بعضى بدون واو آمده است . و نيز آيه « فَوَسْوَسَ إِلَيْهِ الشَّيْطانُ قالَ يا آدَمُ هَلْ أَدُلُّكَ عَلى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَ مُلْكٍ لا يَبْلى » . « 7 »

( 1 ) - سوره بقره آيه 14 . ( 2 ) - سوره بقره آيه 11 . ( 3 ) - سوره بقره آيه 13 . ( 4 ) - سوره اعراف آيه 31 . ( 5 ) - سوره بقره آيه 83 . ( 6 ) - سوره شعراء آيه 133 . ( 7 ) - سوره طه آيه 120 .