آئين بلاغت ( شرح مختصر المعانى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٣٤

[ مباحث تاكيد و بدل ]

معنوى است . و « هدى للمتقين » تأكيد لفظى است . « هدى » خبر است براى مبتداى محذوف و در اصل .

فان معناه : در اين عبارت شارح ميخواهد معنى و مفهوم تأكيد را در هدى بيان كند . و چنين ميگويد : نكره دلالت بر ابهام و تفخيم دارد .

يعنى « هداية عظيمه » و بعلاوه حمل مصدر بر ذات شده . زيرا در اصل « هو هادى » بوده . بجاى « هادى » هدى گفته‌اند . يعنى بقدرى قرآن هدايت‌كننده است كه نميتوان گفت هادى است بلكه عين هدايت است . پس اين جمله از نظر مبالغه و فهماندن معنى تعظيم همانند ذالك الكتاب است . بنابراين تأكيد براى « ذالك الكتاب » است مانند « جائنى زيد زيد » .

و المراد بكماله : اين عبارت جواب از اين سئوال است : معنى ذالك الكتاب كتاب كامل و عظيم بود و اين معنى با هدى فرق مىكند .

شارح جواب ميدهد باينكه مراد از كمال كمال در هدايت است .

زيرا تفاوت كتب آسمانى بخاطر تفاوت درجات هدايت است .

اگر بگويند تفاوت كتب آسمانى در فصاحت و بلاغت آنها است . در جواب گفته مىشود كه هدف اصلى انزال كتب سماوى هدايت است .

مع اتفاقهما معنى : شارح در اين عبارت فرق تأكيد لفظى و معنوى را بيان مىكند . در تأكيد لفظى مؤكّد عين موّكّد است از جهت معنى . و لازم نيست كه در لفظ هم عين موكّد باشد . چنان كه هدى نسبت بذالك الكتاب است . اما در تأكيد معنوى موكّد مخالف موكّد