تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ٢٢٨

پاسخ سؤال چهارم

وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ در صورتى كه شما عمل حكام جور را ميدانيد كه آنها حكم بباطل ميكنند چگونه مال خود را بيهوده تلف مينمائيد .

در كتاب كافى روايت از ابى بصير است كه ميگويد سؤال نمودم از امام جعفر صادق ( ع ) از معنى قوله تعالى وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكَّامِ در پاسخ فرمود يا ابا بصير « خداى عز و جل محققا ميدانست كه در امت حكامى ميباشند كه حكم آنها ظلم و جور است و مقصود حكام عدل نيست بلكه مقصود حكام ظلمه و اهل جورند پس خداوند ابا دارد كه در قضاوت رجوع كنيد بحكام و قاضيان ظلمه ابا محمد اگر تو را حقى باشد بر مردى و تو را بخواند بسوى حكام ظلم كه بين شما قضاوت كنند هر آينه رجوع نموده‌ايد بسوى طاغوت كه محاكمه كند بين شما و آن قول خداى تعالى است أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِما أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَ ما أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ و طاغوت تفسير شده بباطل .

خلاصه چنانچه از آيات بضميمه روايات بر مىآيد هر حاكم و قاضى كه دانسته يا ندانسته به غير ما انزل اللَّه حكم نمايد و بدون آنكه شرائط قضاوت در او باشد اگر در مسند قضاوت بنشيند و حكم صادر نمايد مال مردم را بباطل تلف نموده و كسانى كه در دادگسترى رجوع به آنها نمايند رجوع بطاغوت يعنى بباطل نموده‌اند و حكم آنها در باره كسى نافذ نيست .

يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ خطاب به پيغمبر اكرم است كه از تو سؤال ميكنند از ماهها ، اهلّه جمع هلال و مأخوذ از اهلال است و اهلال بمعنى صوت است و بمناسبت آنكه وقت نمودار شدن هلال در شب اول ماه خصوصا شب اول ماه رمضان و شب عيد فطر مردم صدا بلند ميكنند هلالش ناميده‌اند .

و غرض سؤال از ماهها بطور جمع فائده و علت هلال و بدر شدن آن است نه سؤال