تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ١٥١

توضيح آيات

إِلَّا الَّذِينَ تابُوا وَ أَصْلَحُوا وَ بَيَّنُوا فَأُولئِكَ أَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَ أَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيمُ مگر كسانى كه بعد از كتمان نمودن دانش خود پشيمان گشته و توبه كنند و سريره خود را از اين صفت بخل تصفيه نموده و آن مفاسدى كه در اثر مخفى داشتن علم خود مترتب گرديده جبران نمايند و در عوض دانش خود را بنادانان بياموزند كه ديگران نيز بهره‌مند گردند و براى خلق آيات واضح را بيان نمايند خداوند توبه چنين اشخاصى را مىپذيرد زيرا كه خداوند پذيرنده توبه و مهربان است .

إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ أُولئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ بقاعده عربيت واو اول در « و ماتوا » واو عطف است و واو دوم در « و هم » بمعنى حال يعنى كسانى كه كافر شدند و به همين حال كفر مردند بر آنان است لعنت خدا و لعنت ملائكه و لعنت تمام مردم در حالى كه از رحمت خدا دورند ، شايد مقصود از ناس كه لعنت ميكنند عقلاء بشر باشد كه تصديق ميكنند و اعتراف مينمايند كه چنين كسانى كه كافر شدند و در حال كفر مردند آنها از رحمت حق دورند زيرا كه عموم مردم ملتفت اين مطالب نيستند تا اينكه لعنت كنند ، خلاصه كسانى كه كافر شدند مورد لعن تمام عقلاى عالم واقع ميگردند .

خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ چنين كسانى هميشه در جهنم جاويدانند كه مقرّ و جايگاه آنان جهنم است نتوانند از آن بيرون آيند و امهال و مهلتى براى آنها نيست .

بعضى از علماى تفسير چنين اظهار ميدارند قوله تعالى إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ مقصود كفارى ميباشند كه مصرند بكفر و عناد و دورى ميجويند از قبول حق اما كسانى كه متدين بدين حق نگشته‌اند نه از روى عناد بلكه از باب اينكه براى آنها حق ظاهر نشده و تميز بين حق و باطل نيز براى آنان دشوار است چنين اشخاصى