تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى ) — الجزء ٢، الصفحة ١٥٠

توضيح آيات

مورد مخصص نميشود بسيارى از آيات قرآنى چنين است كه با اينكه در مورد مخصوصى فرود آمده عموميت از آن استفاده ميگردد پس باعتبار عموم آيه لغت خدا و خلق براى هر كسى است كه پس از آنكه مطلع گرديد به آيات الهى و دستوراتى كه از كتب آسمانى براى هدايت خلق رسيده از معارف و قوانين و احكام آن را كتمان نمايد و اظهار نكند كه چنين كسى داخل در عموم آيه ميگردد .

و نيز تأييد مينمايد قول دوم را احاديث و اخبار بسيارى كه در مذمت كتمان علم رسيده جماعتى از رسول اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم چنين حديث ميكنند كه فرموده « كسى كه عالم باشد بعلمى و آن را اظهار ننمايد خداوند در قيامت لجام آتشين بدهن وى مىاندازد .

حديث ديگر راوى عبد اللَّه عباس است كه از حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت مىكند كه فرمود « علماى اين امت دو مردند يكى آنكه خداوند به او علمى كرامت مىكند و او بر مردم بذل مينمايد و بخل نميورزد و براى انفاق آن طمعى ندارد و علم خود را ببهاى اندك نميفروشد براى چنين كسى ماهيان دريا و مرغان هوا استغفار و طلب آمرزش كنند و نزد كرام الكاتبين ثبت گردد و نزد خدا رود بطورى كه سيد و شريف باشد .

و ديگر آن مردى كه خداى سبحان بوى علمى و دانشى كرامت نمايد و او بخل ورزد و دانش خود را ببهاى اندك بفروشد فرداى قيامت چنين كسى را بياورند در حالى كه لگامى از آتش بر سر انداخته و فرشتگان بين مردم ندا كنند كه اين فلان و پسر فلان است كه خداوند بوى علمى داده و او بر بندگان بخل كرده و او بطمع علم خود را ببهاى اندك فروخته و همين طور او را معذب ميدارند تا وقتى كه خلق از حساب فارغ گردند پس از اين حديث بضميمه احاديث ديگر توان استفاده نمود كه آيه بعموم خود باقى است و كسى كه كتمان نمايد علمى كه مردم محتاج باويند در امور دين بلكه در امور دنيا نيز مورد لعن خدا و ملائكه بلكه تمام عقلاى عالم واقع ميگردد و خداوند وى را از رحمت خود بىنصيب ميگرداند .