پرسشهاى مردم و پاسخهاى امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٢

معناى جنب ، وجه ، يمين و شمال چيست ؟

آنگاه امير مؤمنان على عليه السلام اين موضوع را با توضيح كامل براى او روشن نمود . . . تا آنجا كه فرمود :

و امّا تفسير آيهء شريفهء « هر چيزى جز او ناپايدار است » . منظور اين است كه هر چيزى جز دين خدا ناپايدار است ، زيرا محال است كه هر چيزى از او هلاك شود و فقط صورت باقى بماند . خداوند منزّه و بزرگ‌تر و گرامىتر از اين نسبت‌ها است ، تنها چيزهايى هلاك مىشوند كه از او نيستند . مگر نمىبينى كه مىفرمايد : « هرچه بر روى زمين است فانى است . و تنها وجه پروردگارت باقى مىماند » .

بنابراين ، بين ساير موجودات و وجه خود فاصله انداخته و فرق گذاشته است .

يا أمير المؤمنين ! ما معنى قوله تعالى : « وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ . . . » ؟

87 - عن الأصبغ بن نباتة قال : كنت جالساً عند أمير المؤمنين عليه السلام فجاءه ابن الكوّاء . . . فقال : يا أمير المؤمنين ! « وَ عَلَى الْأَعْرافِ رِجالٌ يَعْرِفُونَ كُلًّا بِسِيماهُمْ » « 1 » .

فقال علي عليه السلام : فنحن الأعراف ، نعرف أنصارنا بسيماهم ، ونحن الأعراف الّذين لايعرف اللَّه إلّابسبيل معرفتنا ونحن الأعراف يوم القيامة بين الجنّة والنار ، فلا يدخل الجنّة إلّامن عرفنا وعرفناه ، ولا يدخل النار إلّامن أنكرنا وأنكرناه .

وذلك بأنّ اللَّه عز و جل لو شاء عرف الناس نفسه حتّى يعرفوه ويأتوه من بابه ، و لكن

( 1 ) - الاعراف : 46 .