ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٩
« أيّ »
« أيّ »
« أيّ »
متن « أيّ » اسم يأتي على خمسة أوجه : الأوّل : أن تكون للشرط نحو . . .
شرح يكى از كلمات مهم كه داراى اقسام مختلفى است ، « أيّ » مىباشد كه هركدام از اقسام آن ، داراى احكام خاصى است .
نوع « أيّ » اسم است ، بنابراين تمامى خصوصيات اسمى را داشته و بر پنج صنف مىباشد :
1 - شرطيه : كه وقوع جزا را مشروط و معلّق بر تحقق شرط مىكند ، مانند آيهء شريفه : أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى « الإسراء / 110 »
« أيا » اسم شرط و مفعول مقدم براى « تدعوا » و « ما » زائده و « تدعوا » مجزوم به اسم شرط مىباشد ، و اين يكى از موارد باب تعامل است كه معمول بر عامل و عامل بر معمول عمل مىكند و فاء رابطهء جواب براى شرط است و جملهء اسميه جزا مىباشد ، بايد توجّه داشت كه در ضمن استشهاد به اين آيه ، چند نكته بيان مىگردد :
الف : « أيّ » شرطيه عامل و داراى عمل جزم است .
و اجزم ب « إن » و من و ما و مهما * أيّ ، متى ، أيّان ، أين ، إذ ما
ب : معرب بوده و به حسب عوامل مختلف ، اعراب مىگيرد .
ج : صدارت طلب مىباشد ، به همين جهت در آيه با اينكه مفعول است مقدم شده است .