ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٥

1 - حرف ندا .

متن « أي » على وجهين : حرف لنداء البعيد أو القريب أو المتوسّط على خلاف في ذلك . قال الإمام علي بن الحسين عليهما السّلام : . . .

شرح يكى از كلماتى كه با همزه شروع مىشود ، « أي » مىباشد ، اين كلمه حرف بوده و داراى دو صنف است :

علماى نحو در معنا و قسم آن اختلاف داشته ، بعضى مانند ابن مالك مىگويند : براى نداى بعيد است .

لمنادي النائي أو كالنائي يا * أي و آ ، كذا أيا ثمّ هيا

و برخى ديگر مانند ابن برهان مىگويند : براى نداى متوسط ، و جماعتى ديگر مانند مبرّد و جزولى و ابن حاجب و جوهرى « 1 » مىگويند : براى نداى قريب است .

از موارد استعمال اين صنف ، قول امام سجاد عليه السّلام در دعاى ابو حمزهء ثمالى است :

« و بكرمك ، أي ربّ أستفتح دعائي و لديك أرجو فاقتي و بغناك أجبر عيلتي و تحت ظلّ عفوك قيامي » . « 2 »

( 1 ) - الصحاح : 6 / 2277 . ( 2 ) - المصباح : 597 .