ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٧

« أما »

« أما »

« أما »

متن « أما » على وجهين : أحدهما : أن تكون حرف استفتاح . . .

شرح « أما » در لغت عرب داراى دو وجه است :

1 - حرف استفتاح يا حرف تنبيه ، كه در اوّل كلام واقع مىشود و دلالت بر تحقيقى بودن مضمون جمله بعد را دارد ، و در ضمن هشدارى است براى مخاطب بر عدم غافل بودن او از آن مطلب .

و حروف تنبيه عبارتند از : « أما ، الا ، ها و يا » و اين حروف دو قسم هستند :

الف : بعضى بر جملهء اسميه و فعليه داخل مىشود « اما و الا و يا » .

ب : برخى بر جملهء اسميه و مفرد واقع مىگردند . « ها » مانند : « هذا » ، « ها أَنْتُمْ أُولاءِ » .

يكى از عباراتى كه « أما » استفتاحيه در آن استعمال شده است ، كلام امير كلام عليه السّلام است كه در كنار اصحاب خود در قبرستان بيان كرده و فرموده‌اند :

« أما لو اذن لهم في الكلام لأخبر و كم أنّ خير الزاد التقوى » . « 1 »

معناى حكمت : « بدانيد و آگاه باشيد اگر اجازه تكلّم داده مىشد براى مردگان هرآينه خبر مىدادند شما را كه همانا بهترين توشه و زاد براى انسان تقوا است » .

در زبان فارسى معادل « أما » آگاه باشيد و هان ، مىباشد .


( 1 ) - نهج البلاغة : ح 125 / 1147 .