ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٧

« أم »

متن « أم » على أربعة أوجه : أحدها : أن تكون متصلة و هي منحصرة في نوعين ، و ذلك لأنّها إمّا أن . . .

شرح كلمه « أم » حرفى است كه داراى چهار وجه و صنف است : « أم » متصله ، منقطعه ، زائده و تعريفيه .

سه وجه اوّل عام و در تمامى لغات عرب است ، و وجه اخير تنها در لغت طىء و حمير استعمال مىشود .

وجه اوّل از وجوه چهارگانه اين كلمه ، « أم » عاطفه است .

ابن مالك مىگويد :

فالعطف مطلقا بواو ، ثمّ ، فا * حتّى ، أم ، أو ، كفيك صدق و وفا

بايد دانست كه حروف عطف بر سه قسم هستند :

1 - حروفى كه باعث اشتراك معطوف و معطوف عليه در اعراب و حكم مىشوند ، كه عبارتند از : واو ، فاء ، ثمّ ، حتّى .

2 - حروفى كه باعث اشتراك معطوف و معطوف عليه تنها در اعراب مىشوند و عبارتند از : لا ، بل ، لكن .

3 - حروفى كه گاهى مانند قسم اوّل و گاهى مانند قسم دوّم هستند كه عبارتند از : أو و أم .