جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٧٧

انگيزه‌ها و پديده‌ها

توضيح : « نبرات صوته » زير و بم‌هاى صدايش ، آواهايش ، آهنگ كلامش .

و من اظهر مميزات هذا الأسلوب « التّكرار » و استعمال المترادفات و ضرب الأمثال و اختيار الكلمات الجزلة ذات الرّنين . و يحسن فيه ان تتعاقب ضروب التّعبير من إخبار الى إستفهام ، الى تعجّب ، الى إستنكار و ان تكون مواطن الوقف كافية شافية ، ثم واضحا قويّا .

و از آشكارترين ويژگيهاى اين سبك ، تكرار و به كارگيرى واژه‌هاى هم‌معنا ، ايراد مثلها و گزينش كلمه‌هاى استوار و آهنگ‌دار است و در اين سبك ، نيكوست كه شيوه‌هاى تعبيرى يكى پس از ديگرى بيايد و سخن از خبر دادن به پرسيدن و به ابراز شگفتىكردن و به استنكار ، بگرايد و نيكوست كه فرجامهاى سخن ، كافى و درمان‌بخش و پس از آن توانمند و آشكار باشد .

توضيح : « جزلة » : استوار ، محكم .

« ذات الرّنين » : آهنگ‌دار .

و يظنّ النّاشئون فى صناعة الأدب : انّه كلّما كثر المجاز و كثرت التشبيهات و الأخيلة فى هذا الأسلوب زاد حسنه و هذا خطأبيّن ، فإنّه لا يذهب بجمال هذا الأسلوب اكثر من التكلّف و لا يفسده شرّ من تعمّد الصّناعة .

آنان كه در صناعت ادبى ، تازه‌كارند مىپندارند : هرچه در اين سبك ، مجاز بيشتر و تشبيهات و خيال‌گراييها ، فراوانتر باشد ، زيباييش ، افزونتر مىشود و اين ، اشتباه آشكارى است . بىترديد ، هيچ‌چيز ، زيبايى اين سبك را بدتر از به دشوارى افتادن و هنرهاى تعمدى ، تباه نمىسازد .