جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٩

اجراى كلى قواعد وصل و فصل .

ما هو الجامع العقلى ؟ جامع عقلى چيست ؟

ما هو الجامع الوهمى ؟ جامع وهمى چيست ؟

ما هو الجامع الخيالى ؟ جامع خيالى چيست ؟

متى يجب وصل الجملة الحالية بما قبلها ؟ كى بايد جملهء حاليه را به ماقبلش وصل كرد ؟

فى كم موضع يجب فصل الجملة الحالية ؟ در چند مورد بايد جملهء حاليه را بدون واو آورد ؟

تطبيق عام على الوصل و الفصل

اجراى كلى قواعد وصل و فصل .

اجراى كلى قواعد وصل و فصل .

جرّبت دهرى و أهليه فما تركت * لى التجارب فى ودّ امرى غرضا « 1 »

روزگار و مردمش را آزمودم آزمونها ، هدفى را براى دوست داشتن كسى وانگذاشت .

فصلت الثانية لشبه كمال الإتصال فإنّها جواب سؤال .

جمله دوم ، بدون عطف آورده شده چون پاسخ سؤالى است كه از جملهء نخست فهميده مىشود و از اينرو بين آن دو شبه كمال اتصال است .

يُسَبِّحُ لَهُ فِيها بِالْغُدُوِّ وَ الْآصالِ رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَ لا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ « 2 »

فصلت الثانية لشبه كمال الإتصال فانّها جواب سؤال ناشىء ممّا قبلها

جملهء دوم ، جدا آورده شده است براى وجود شبه كمال اتصال ، زيرا جملهء دوم پاسخ سؤالى است كه از ماقبلش به دست مىآيد .

فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلًا وَ لْيَبْكُوا كَثِيراً - عطفت الجملة الثانية على الاولى لا تفاقهما فى الانشاء مع المناسبة التامة بين المفردات فإن المسند اليه فيهما متحد و المسند و قيدهما متقابلان . « 3 »

در آيهء شريفهء « فَلْيَضْحَكُوا . . . » پس بايد كم بخندند و بسيار گريه كنند .

جملهء دوم بر جملهء نخست عطف گرديده چون هردو جمله انشائيه است ، و مناسبت

( 1 ) . ديوان متنبّى ، با شرح برقوتى ، ج 1 ، ص 239 . ( 2 ) . نور ، 36 . ( 3 ) . توبه ، 82 .