جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٧

پرسشهايى دربارهء قصر و انواع آن كه پاسخهايش خواسته مىشود .

ما مضى فات و المؤمّل غيب * و لك السّاعة الّتى أنت فيها

باز غزىّ گفته است : اين دنيا تنها كالايى است و كم‌خرد كودن كسى است كه آن را برگزيند . آنچه سپرى شد از دست رفت و آنچه به آن دل‌بسته شده ، پنهان است . ساعتى كه در آن زيست مىكنى ، مال توست . در اين شعر ، « إنّما » قصر موصوف ، بر صفت را شكل داده است .

18 - و قال الأرّجانى :

تطلّعت فى يومى رخاء و شدة * و ناديت فى الأحياء هل من مساعد

فلم أر فيما ساءنى غير شامت * و لم أر فيما سرّنى غير حاسد

أرّجانى گفته است : در روز رفاه و روز سختى كاوش كردم و در ميان مردم ، فرياد برآوردم . آيا كسى مرا يارى مىكند ؟ پس در رويداد ناگوارى كه برايم پيش آمده بود غير از بدخواه ، كسى را نديدم و در رخدادهايى كه شادم مىساخت ، جز حسود و رشك ورزنده ، كسى را نديدم . نفى و غير در دو مصراع آخر شعر ، قصر صفت بر موصوف را به وجود آورده است .

19 - و قال الأبيوردىّ :

و من نكد الأيّام أنّ يبلغ المنى * أخو اللؤم فيها و الكريم يخيب

و أبيوردى سروده است : و از پستى و تيرگى روزگار ، اين است كه شخص پست ، در آن كامياب مىشود و شخص ارجمند و بخشنده ناكام مىماند . تقديم جار و مجرور ( من نكد ) در اين شعر ، مفيد قصر است .

20 - و قال أيضا :

و لا تصطنع إلّا الكرام فإنّهم * يجازون بالنّعماء من كان منعما

باز ابيوردى گفته است : نيكى مكن مگر به ارجمندان و بخشنده‌ها ، آنان بىترديد ، نعمت بخش را با نعمت ، پاداش مىدهند . قصر صفت بر موصوف ، در اين شعر ، پديدهء « لا » و « إلّا » است .

أسئلة على القصر و أنواعه تطلب أجوبتها

پرسشهايى دربارهء قصر و انواع آن كه پاسخهايش خواسته مىشود .

پرسشهايى دربارهء قصر و انواع آن كه پاسخهايش خواسته مىشود .

ما هو القصر لغة و اصطلاحا ؟ كم قسما للقصر ؟ ما هو القصر الحقيقى . ما هو القصر الإضافى ؟ كم قسما للقصر الحقيقى كم قسما للقصر الإضافى ؟ ما مثال قصر الصفة