جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٧١

تدريب ( آزمون )

باز او گفته است : اگر سختى و دشوارى نبود ، همهء مردم ، سرورى مىيافتند ، و لكن بخشش ، انسان را نيازمند مىسازد و شهامت و اقدام به جنگ ، مرگ مىآورد .

در اين شعر ، خبر « لو لا » به جهت مشخص بودن ، حذف گرديده است .

11 - و قال أبو فراس :

لا تطلبنّ دنوّدا * رمن حبيب ، أو معاشر

أبقى لأسباب المودّ * ة أن تزور و لا تجاور « 1 »

هيچ‌گاه نخواهيد كه خانهء شما با دوست يا همكار و همنشينان ، نزديك باشد . اين‌كه زيارت كنى ولى همسايه نباشى ، انگيزه‌هاى دوستى را پايدارتر مىسازد .

در اين شعر ، مفعول « تزور » و « لا تجاور » محذوف گشته ، چون به ذكر آنها نياز نبوده است .

تدريب ( آزمون )

تدريب ( آزمون )

عيّن أسباب الذكر فى الأمثلة الآتية :

انگيزه‌هاى ذكر ، در مثال‌هاى آينده را ذكر كن .

1 - قال اللّه تعالى : فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ يَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَيْدِيهِمْ ثُمَّ يَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِيَشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلِيلًا ، فَوَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَيْدِيهِمْ وَ وَيْلٌ لَهُمْ مِمَّا يَكْسِبُونَ « 2 »

واى بر كسانى كه كتاب را با دستهاى خويش ، مىنگارند ، سپس مىگويند :

اين از سوى خداوند است ، تا آن را به بهاى اندكى بفروشند . پس واى بر آنان ، از آنچه دستهايشان نگاشته است و واى بر آنان ، از آنچه به دست آورده‌اند .

2 - و قال مروان بن ابى حفصة يمدح معن بن زائدة :

بنو مطر يوم اللقاء كأنّهم * أسود لها فى بطن خفّان أشبل

هم يمنعون الجار حتّى كانّما * لجارهم بين السّماكين منزل « 3 »

مروان پسر ابى حفصه در ستايش معن پسر زائده گفته است :

( 1 ) . ديوان أبى فراس به روايت أبى عبد اللّه الحسين بن خالويه ، ص 164 . ( 2 ) . بقره / 79 . ( 3 ) . « سماكان : نجمان نيّران أحدهما السّماك الاعزل و الآخر السّماك الرامح » لسان العرب ، ج 10 ، ص 443 .