جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٨
تمرين ( 1 ) عيّن أسباب الحذف و نوع المحذوف فى الأمثلة الآتية :
حذف مىكند . در ضرب‌المثل مىگويند : « رميه من غير رام » يعنى : افكندنى بدون پرتاب كننده . در اين مثال ، پيوسته ، « هذه » كه مسند اليه است حذف مىشود و اين سخن هميشه با حذف مسند اليه ، استعمال مىگردد .
تمرين ( 1 ) عيّن أسباب الحذف و نوع المحذوف فى الأمثلة الآتية :
تمرين ( 1 ) عيّن أسباب الحذف و نوع المحذوف فى الأمثلة الآتية :
در مثالهاى آينده ، انگيزه‌هاى حذف و نوع محذوف را مشخص كن .
1 - ذلِكُمْ أَزْكى لَكُمْ وَ أَطْهَرُ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ وَ أَنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ . « 1 »
آن ، براى شما پيراسته‌تر و پاكتر است خدا مىداند و شما نمىدانيد .
در اين آيهء شريفه ، مفعول « يعلم » و « لا تعلمون » براى تعميم ، حذف شده است .
2 - و قال صلّى اللّه عليه و سلّم : علامة المؤمن ثلاث : إذا حدث صدق ، و إذا وعد و فى و إذا اؤتمن لم يخن .
پيامبر اكرم - صلّى اللّه عليه و آله - فرمود : نشان مؤمن سه چيز است : اگر سخن بگويد راست مىگويد و زمانى كه وعده كند آن را با وفاكردن پاس مىدارد و آنگاه كه به دو اعتماد شود خيانت نكند .
در اين حديث ، مفعول « حدث » ، « وعد » و « لم يخن » به جهت تعميم دادن حذف گرديده است .
3 - و قال : يقول ابن آدم : مالى مالى و إنّما لك من مالك ما أكلت فأفنيت أو لبست فأبليت أو تصدّقت فابقيت « 2 » .
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله فرمود : فرزند آدم ، مىگويد : داراييم داراييم . تنها بهرهء تو از داراييت ، چيزهايى است كه با خوردن از دست داده‌اى يا پوشيده‌اى و فرسوده كرده‌اى يا صدقه داده‌اى و ماندگار ساخته‌اى .
در اين سخن ، مفعول « أكلت » ، « أفنيت » ، « لبست » ، « أبليت » ، « تصدّقت » ، « أبقيت » به جهت آشكار بودن ، حذف شده است .
4 - و قال : إنّ أحبكم إلىّ و أقربكم منّى مجلسا يوم القيامة أحاسنكم أخلاقا ،
( 1 ) . بقره / 232 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 73 ، ص 138 ، روايت 6 ، باب 123 .