جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٤

بحث دهم دربارهء معرفه آوردن مسند اليه ، به وسيله نداست .

المبحث العاشر فى تعريف المسند اليه بالنّداء

يؤتى بالمسند اليه معرّفا بالنّداء لاغراض كثيرة :

1 - منها إذا لم يعرف للمخاطب عنوان خاص ، نحو : يا رجل .

2 - و منها الإشارة إلى علّة ما يطلب منه ، نحو : يا تلميذ أكتب الدّرس .

بحث دهم دربارهء معرفه آوردن مسند اليه ، به وسيله نداست .

بحث دهم دربارهء معرفه آوردن مسند اليه ، به وسيله نداست .

مسند اليه ، براى هدفهاى فراوانى معرّف به ندا قرار مىگيرد :

1 - از آن اهداف ، جايى است كه هيچ عنوان ويژه‌اى از مخاطب ، در دست نباشد . مانند :

« يا رجل » در اينجا ما هيچ‌يك از مشخصات منادا را نمىدانيم .

2 - اشاره كردن به انگيزهء چيزى است كه از مخاطب ، خواسته مىشود . مانند : « يا تلميذ اكتب الدّرس » : اى دانش‌آموز ، درس را بنويس .

در اين مثال ، دانش‌آموز بودن ، علّت درخواست نوشتن است . « 1 »

المبحث الحادى عشر فى تنكير المسند اليه

يؤتى بالمسند اليه نكرة لعدم علم المتكلم بجهة من جهات التّعريف حقيقة او ادّعاء ، كقولك : جاء هنا رجل يسأل عنك إذا لم تعرف ما يعيّنه من علم أو صلة أو نحو هما و قد يكون لاغراض اخرى :

1 - كالتّكثير نحو : وَ إِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ ، اى رسل كثيرة .

2 - و التّقليل ، نحو : لَوْ كانَ لَنا مِنَ الْأَمْرِ شَيْءٌ و نحو : و رضوان من اللّه اكبر .

( 1 ) . بدان كه : بيشتر علماء بلاغت ، معرفه شدن مسند اليه ، به وسيلهء ندا را در بحث مسند اليه ننگاشته‌اند . اين بحث بايد در كتابهاى بزرگ و پر حجم بلاغت ، پژوهش شود .