جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٦

توضيح پيش از ترجمه

بحث هشتم

بحث هشتم

درباره معرفه آوردن مسند اليه ، به وسيله « أل » است . مسند اليه ، براى هدفهاى آينده ، با « ال » عهدّيه يا « ال » جنسيّه ، آورده مىشود .

أل العهدّية

أل العهدّية ، تدخل على المسند إليه للاشارة إلى فرد معهود خارجا بين المتخاطبين .

« أل » عهدّيه بر مسند اليه ، داخل مىشود تا اشارتى باشد به فردى كه بين متكلم و مخاطب ، آشنايى بيرونى دارد .

توضيح : مخاطبين : دو كسى كه با هم گفتگو مىكنند .

و عهده يكون :

( الف ) إمّا بتقدم ذكره صريحا كقوله تعالى : « كَما أَرْسَلْنا إِلى فِرْعَوْنَ رَسُولًا فَعَصى فِرْعَوْنُ الرَّسُولَ » و يسمّى عهدا صريحيّا .

( ب ) و إمّا بتقدّم ذكره تلويحا كقوله تعالى : وَ لَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثى ( فالذكر و إن لم يكن مسبوقا صريحا ) ژإلّا انّه إشارة إلى « ما » فى الآية قبله : « رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ « ما » فِي بَطْنِي مُحَرَّراً » فانّهم كانوا لا يحررون لخدمة بيت المقدّس إلّا الذكور و هو المعنىّ « بما » و يسمّى عهدا كنائيا .

آشنايى و معهود بودن چيزى كه ( أل ) عهديه بر آن ، داخل شده ، بدينسان است :

الف : قبلا به طور صريح ، ذكر شده است . مانند سخن خداى و الا : « كَما أَرْسَلْنا . . . » « 1 » همانگونه كه ما به سوى فرعون ، پيامبرى فرستاديم و او پيامبر را نافرمانى كرد . در اين آيهء شريفه ، « ال » داخل شده بر « الرّسول » « أل » عهديه است . چون پيش از آن ، « رسولا » ذكر گرديده است . و اين عهد ، عهد صريحى است .

توضيح پيش از ترجمه

توضيح پيش از ترجمه

همسر عمران ( مادر حضرت مريم ) هنگام باردارى در اين اميد و آرزو بود كه پسر بزايد ،

( 1 ) . مزمّل / 16 .