جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٤

تدريب ( آزمون )

رئيس ، دربارهء كار تو با من سخن گفت .

مسند اليه ( الرئيس ) براى تعظيم ذكر شده است .

3 - الرّئيس أمرنى بمقابلتك :

رئيس ، دستور داد تا با تو گفتگو كنم .

در اينجا اگر مخاطب ، كندفهم باشد ذكركردن مسند اليه ، براى گوشه زدن به اوست .

4 - الأمير نشر المعارف و أمّن المخاوف .

أمير ، دانش‌ها را گسترد و ترسگاه‌ها را أمنيت بخشيد .

در قسمت اول ، مسند اليه براى تعظيم ذكر شده و در قسمت دوم چون قرينه وجود داشته ، براى احتراز از بيهودگى حذف گرديده است .

5 - محتال مراوغ .

نيرنگ‌باز و حيله‌پيشه است . مسند اليه اين مثال ، براى پاكداشت زبان و آلوده نشدن به نام او ، حذف شده است .

6 - منضجة للزّرع ، مصلحة للهواء .

كاشتنيها را به ثمر مىرساند و هوا را شايسته مىسازد . مسند اليه اين مثال ، « شمس » است كه به جهت مشخص بودن ، حذف گرديده .

7 -

فعبّاس يصدّ الخطب عنّا * و عباس يجير من استجارا

عبّاس ، پيش‌آمدهاى ناگوار را از ما دور مىسازد و عبّاس ، پناه مىدهد هركس را كه پناه بخواهد . مسند اليه ( عبّاس ) براى زياد كردن تقرير و بيان ، تكرار شده است .

8 - فَخَلَقَ فَسَوَّى « 1 »

آفريد ، آنگاه آراست .

در اين مثال ، مسند اليه ( اللّه ) چون مشخص و معلوم بوده ، حذف شده است .

9 - مقررّ للشرّايع ، موضّح للدلائل .

بيان كنندهء احكام ، توضيح دهندهء دلالتها . در اين مثال ، مسند اليه ، نام رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است كه براى پاكداشت نامشان ، بر زبان جارى نساخته‌ايم .

10 - وَ لَوْ شاءَ لَهَداكُمْ أَجْمَعِينَ « 2 » .

( 1 ) . اعلى / 2 . ( 2 ) . نحل / 9 .