جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٥
تمرين ( 2 )
ما أحسن الدّنيا و إقبالها * إذا أطاع اللّه من نالها
من لم يؤاس النّاس من فضلها * عرّض للإدبار إقبالها
باز او گفته است : چه نيكوست دنيا و روىكردن آن ، زمانى كه دارندهء دنيا از خدا پيروى كند . كسى كه با داراييش ، مردم را يارى ندهد روى نمودن دنيا را در معرض بازگشت و پس رفتن آن ، قرار داده است .
« من لم يواس . . . » ، « عرّض . . . » همه ، خبريّه است .
11 - و قال الشّاعر :
أراك تومّل حسن الثناء * و لم يرزق اللّه ذاك البخيلا
و كيف يسود أخو فطنة * يمنّ كثيرا و يعطى قليلا
شاعر گفته است : مىنگرم كه ستودنهاى نيكو را آرزو دارى در حالى كه اين را خداوند ، نصيب بخيل نكرده است .
چگونه سرورى مىكند زيركى كه منّت فراوان مىنهد و اندكى مىبخشد ؟
جمله‌هاى : « أراك » ، « تؤمّل » ، « لم يرزق اللّه . . . » ، « يمنّ كثيرا » و « يعطى قليلا » همه ، خبريّه است و جملهء « كيف يسود . . . » انشائيه است .
12 - و قال سعيد بن حميد :
و أراك تكلف بالعتاب و ودّنا * صاف عليه من الوفاء دليل
و لعلّ أيّام الحياة قصيرة * فعلام يكثر عتبنا و يطول
و سعيد پسر حميد گفته است : مىنگرم كه شيفتهء سرزنش‌كردن هستى با اين‌كه محبّت ما پيراسته است و وفاى ما دليل آن پيراستگى است .
شايد روزهاى زندگى كوتاه باشد پس براى چه نكوهش‌كردن ما فراوان مىشود و به درازا مىكشد .
جمله‌هاى « أراك » ، « تكلف » و « ودّنا . . . » خبريّه است .
و جملهء « لعلّ . . . » و « فعلام يكثر . . . » انشائيه است .
« تكلف » : مشتاق هستى . شيفته‌اى .
« ودّنا » مبتدا و « صاف » خبر آن است .