جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٤

تمرين ( 1 )

3 - أَ فَبِالْباطِلِ يُؤْمِنُونَ وَ بِنِعْمَتِ اللَّهِ هُمْ يَكْفُرُونَ . « 1 »

آيا به باطل ايمان مىآورند و به نعمت خداوند ، كفر مىورزند ؟ استفهام ، براى تنبيه به باطل بودن است .

4 - أَ لا تُقاتِلُونَ قَوْماً نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ ، وَ هَمُّوا بِإِخْراجِ الرَّسُولِ وَ هُمْ بَدَؤُكُمْ أَوَّلَ مَرَّةٍ أَ تَخْشَوْنَهُمْ فَاللَّهُ أَحَقُّ أَنْ تَخْشَوْهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ .

آيا نمىجنگيد با قومى كه پيمانشان را گسستند و بر بيرون راندن رسول خدا همّت گماشتند و ابتداء به پيكار با شما برخاستند ، آيا از آنان مىترسيد ؟ خداوند ، بايسته‌تر است كه از او بترسيد . استفهام ، در آغاز اين آيهء شريفه ، براى تشويق آمده است و استفهام « أتخشونهم » براى نهى است .

5 - أَ فَتَطْمَعُونَ أَنْ يُؤْمِنُوا لَكُمْ وَ قَدْ كانَ فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَسْمَعُونَ كَلامَ اللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُ مِنْ بَعْدِ ما عَقَلُوهُ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ . « 2 »

آيا شما طمع ورزيده‌ايد كه آنان ، به سود شما ايمان بياورند ، با اين‌كه محققا گروهى از آنها سخن خداوند را مىشنوند و پس از انديشيدن در آن ، آگاهانه جابه‌جا و دگرگونش مىسازند . استفهام ، در اين آيهء شريفهء براى تنبيه نسبت به خطا بودن است .

6 - أَ فَغَيْرَ دِينِ اللَّهِ يَبْغُونَ وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً وَ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ .

آيا غير از آيين خداوند را جستجو مىكنند با اين‌كه هرچه در آسمانها و زمين است به شوق يا به جبر ، فرمان او را پذيرفته‌اند « 3 » و به سوى او باز مىگردند . استفهام ، در اين آيه ، براى نهى است .

7 - إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا سَواءٌ عَلَيْهِمْ أَ أَنْذَرْتَهُمْ أَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لا يُؤْمِنُونَ .

كسانى را كه كفر ورزيده‌اند چه بترسانى و چه نترسانى يكى است ، ايمان نمىآورند « 4 » .

استفهام ، در اين آيهء شريفه ، براى تسويه است .

8 - أَ فَأَصْفاكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِينَ وَ اتَّخَذَ مِنَ الْمَلائِكَةِ إِناثاً إِنَّكُمْ لَتَقُولُونَ قَوْلًا عَظِيماً .

آيا خداوند ، شما را به داشتن پسران ، برگزيده و خودش دخترانى از فرشتگان بر گرفت ؟

( 1 ) . نحل / 72 . ( 2 ) . بقره / 75 . ( 3 ) . آل عمران / 83 . ( 4 ) . بقره / 6 .