جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٦٢
پرسشهايى دربارهء استفهام كه پاسخهايش خواسته مىشود :
11 - فدع الوعيد فما وعيدك ضائرى * أطنين أجنحة الذّباب يضير
تهديد را واگذار ، تهديد تو به من زيان نمىرساند . آيا آواى بالهاى مگس ضرر مىآفريند « 1 » ؟
12 -
و من ذا الّذى يدلى بعذر و حجّة * و سيف المنايا بين عينيه مصلت
چه كسى بهانه و دليل مىآورد با اين‌كه شمشير مرگها در پيش چشمانش كشيده شده است ؟ استفهام در اين شعر ، براى تعظيم و تهويل آمده است .
13 -
إذا محاسنى الّلاتى أتيت بها * عدّت ذنوبا فقل لى كيف أعتذر
زمانى كه رفتارهاى نيكويم جز گناهان شمرده شود ، پس بگو چگونه پوزش بخواهم ؟
استفهام در اين شعر ، براى نفى به كار رفته است . يعنى ديگر پوزش‌خواهى نمىكنم .
14 -
إلام و فيم تنقلنا ركاب * و نأمل أن يكون لنا أوان
به سوى چه چيز و در چه راهى شتران ، ما را سير مىدهند با اين‌كه آرزو داريم ما را فرصتهاى آسايش باشد « 2 » . استفهام در اين شعر ، براى استبطاء و كند شمردن ، به كار رفته است .
15 -
فهل لى أن أراك قبيل موتى * و لو فى النّوم يا بنت الكرام
اى دخت بزرگان ، آيا مىتوانم اندكى پيش از مرگم گرچه در خواب ، تو را ببينم ؟
استفهام ، در اين شعر براى تمنّى به كار رفته است .
أسئلة على الاستفهام يطلب أجوبتها
پرسشهايى دربارهء استفهام كه پاسخهايش خواسته مىشود :
پرسشهايى دربارهء استفهام كه پاسخهايش خواسته مىشود :
ما هو الاستفهام ؟ ما هى أدواته ؟ ما الّذى يطلب بالهمزة ؟
ما هو التصوّر ؟ ما هو التّصديق ؟ ما الفرق بين همزة التّصور و همزة التصديق و هل ؟
ماذا يطلب بأدوات الاستفهام غير الهمزة و هل ؟ ما الّذى يطلب به من ؟ ما الّذى يطلب بما ؟ ما الّذى يطلب بمتى ؟ ما الّذى يطلب بكيف ؟ ما الّذى يطلب بكم ؟ ما الّذى يطلب بأيّان ؟ ما الّذى يطلب بأنّى ؟ ما الّذى يطلب بأىّ ؟
ما هى المعانى الّتى تخرج اليها أدوات الاستفهام عن معانيها الأصليه ؟
( 1 ) . اين شعر ، از عبد اللّه بن محمّد مهلبى است . ( 2 ) . اين شعر ، از ابو العلاء معرىّ است .