جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١٨
اجراء و نمونه‌آورى ( 2 )
تطبيق ( 2 )
اجراء و نمونه‌آورى ( 2 )
اجراء و نمونه‌آورى ( 2 )
اذكر أضرب الخبر و بيّن المؤكّدات فيما يأتى :
انواع خبر و عوامل تأكيد كننده را بيان كن .
1 -
و عاد فى طلب المتروك تاركه * انّا لنغفل و الأيّام فى الطّلب « 1 »
و رها كننده در جستجوى رها شده بازگشت ، بىگمان ما ناآگاهيم و روزگار در جستجوست . در جملهء « انّا لنغفل » « انّ » و « لام » از مؤكّدات است . و شكل خبر ، انكارى است .
2 - وَ جَعَلْنا نَوْمَكُمْ سُباتاً وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِباساً وَ جَعَلْنَا النَّهارَ مَعاشاً . « 2 »
ما خفتن شما را آسايش و شب را پوشش و روز را هنگام عيش و زندگى قرار داديم .
تكرار « جعلنا » تأكيد است و نوع خبر ، طلبى است .
3 -
أما دون مصر للغنى متطلّب * بلى إنّ أسباب الغنى لكثير
هشدار كه در غير شهر ، جويندهء دارايى هست آرى انگيزه‌هاى دارا شدن بسيار است . « 3 »
« اما » حرف تنبيه و براى تأكيد است . نوع خبر ، طلبى است . و در جملهء « انّ اسباب الغنى لكثير » انّ و لام ابتداء از موكّدات است و نوع خبر ، انكارى است .
4 -
فيوم لنا و يوم علينا * و يوم نساء و يوم نسر
روزى به سود ما و روزى به زيان ماست و روزى اندوهگينم و روزى شادمان . در اين شعر ، تكرار « يوم » براى تاكيد است و نوع خبر ، طلبى است .
5 - انّ من البيان لسحرا و انّ من الشّعر لحكمة . « 4 »
بىشك ، پاره‌اى از بيانها جادو است و بعضى از شعرها حكمت .
انّ و لام ابتداء از موكّدات است و نوع خبر انكارى است .
6 - قد يدرك الشّرف الفتى و رداؤه خلق .
گاهى جوانمرد با اين‌كه جامه‌اش كهنه است به شرف دست مىيابد .
( 1 ) . اين شعر از متنبّى است . نگاه كنيد به شرح ديوان متنبّى ، نوشتهء برقوتى ، ج 1 ، ص 67 . ( 2 ) . نبأ / 9 ، 10 و 11 ( 3 ) . اين شعر از ابو نواس است . نگاه كنيد به ابو نواس ، نوشتهء عمر فرّوخ ، ص 115 . ( 4 ) . بحار الأنوار ، ج 1 ، ص 218 ، حديث 39 .