جواهر البلاغة ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٩
نمونه‌هايى در بيان اهداف خبرها
تويى كه صاحب سلطنت را پروردى با اين‌كه شيرخواره بود و اكنون به غير از تو پدر و مادرى ندارد . « 1 »
6 -
ذهب الذّين يعاش فى اكنافهم * و بقيت فى خلف كجلد الأجرب
كسانى كه در پناهشان زيست مىشد ، رفتند من باقى مانده‌ام در بين گروهى كه چونان پوست گرند . اين شعر از « لبيد » است و قصدش ، اظهار تحسر در فقد جوانمردان و وجود نامردان است . « 2 »
7 - ان كان لا يرجوك الّا محسن * فبمن يلوذ و يستجير المجرم
اگر تنها نيكوكار به تو دل مىبندد پس تباه‌كار ، به كه تكيه كند و پناه آورد ؟
ادعوك ربّى كما امرت تضرّعا * فإذا رددت يدى فمن ذا يرحم « 3 »
من همانگونه كه فرمان دادى با زارى تو را مىخوانم اگر دست نيازم را باز گردانى چه كسى رحمت آورد ؟ اين شعرها را شاعر ، براى « استرحام » و مهرطلبى سروده است .
8 -
ظمئت و فى فمى الادب المصفّى * وضعت و فى يدى الكنز الثّمين
تشنه شدم با اين‌كه در دهانم ادب بىپيرايه بود . خوار گشتم و در دستم گنج گرانسنگ داشتم . در اين شعر ، غرض شاعر ، ابراز تحسر بوده است .
نموذج فى بيان مقاصد و اغراض الاخبار
نمونه‌هايى در بيان اهداف خبرها
نمونه‌هايى در بيان اهداف خبرها
1 - كان معاوية حسن السّياسة و التّدبير يحلم فى مواضع الحلم و يشتدّ فى مواضع الشّدّة .
معاويه ، حكمرانى و فرجام‌انديشى نيكويى داشت در جاهايى كه بردبارى بايسته بود بردبارى مىكرد و در جاهايى كه به تندى و سختى نياز بود ، سختى مىكرد .
در اينجا ، هدف از خبر ، اين است كه : حكم نهفته در آن به مخاطب ، فهمانده شود .
2 - لقد ادّبت بينك باللّين و الرّفق ، لا بالقسوة و العقاب .
( 1 ) . اين شعر از متنبى است و مىخواهد به ممدوح بفهماند كه من از داستان تو و پيشينه‌ات آگاهم . پس غرض او لازم فايده است . نگاه كنيد به شرح ديوان متنبّى ، نوشتهء برقوتى ، ج 1 ، ص 129 . ( 2 ) . نگاه كنيد به : البيان و التبيين ، ج 1 ، ص 182 . ( 3 ) . همين اشعار به امام زين العابدين عليه السّلام نيز نسبت داده شده است .