ترجمه گويا و شرح فشرده اى بر نهج البلاغه ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٣

49 - و من كلام له عليه السلام و فيه جملة من صفات الربوبية و العلم الالهي

خطبه - 48 : « از خطبه‌هائى است كه امام ( ع ) هنگام حركت بسوى شام ايراد فرموده است » ( 143 . ) ( 144 . ) ستايش مخصوص خدا است در هر لحظه كه شب فرا رسد و پرده تاريكى آن فرو افتد .

ستايش ويژهء پروردگار است هر زمان كه ستاره‌اى طلوع و غروب نمايد .

حمد مخصوص ذاتى است كه نعمتهايش پايان نپذيرد ، و بخششهاى او را جبران نتوان كرد .

اما بعد : پيش تازان لشكرم را از جلو فرستادم و دستور دادم در كنار فرات توقف كنند تا فرمان من به آنها برسد ، تصميم گرفته‌ام از آب فرات بگذرم و به سوى جمعيتى از شما كه در اطراف دجله مسكن گزيده‌اند رهسپار گردم و آنها را با شما بسوى دشمن بسيج كنم و و از آنها براى شما و تقويت شما كمك بگيرم .

سيد رضى مىگويد :

منظور امام ( ع ) از « ملطاط » همان قسمتى است كه امام دستور توقف در آنجا را داده بود و آن كنار فرات مىباشد و اين كلمه ( ملطاط ) به كناره دريا نيز اطلاق مىشود ، و معنى اصلى اين لفظ زمين صاف و هموار است و مقصود امام ( ع ) از « نطفه » آب فرات مىباشد و اين از عبارات اعجاب‌آور و شگفتىزا است ! كلام 49 : « از سخنانى است كه امام ( ع ) پيرامون صفات پروردگار و وسعت علم او بيان فرموده است » ستايش مخصوص خداوندى است كه از اسرار پنهانيها آگاه است ، و نشانه‌هاى واضح و روشن ، بر هستى او دلالت مىكنند ، هرگز در برابر چشم بينايان آشكار نمىشود ، ولى نه چشم كسى كه وى را نديده انكارش تواند كرد و نه قلب كسى كه او را نشناخته مشاهده‌اش تواند نمود .

در علو رتبه بر همه پيشى گرفته ، پس ، از او برتر چيزى نتواند بود .